czwartek, 24 lutego 2011

dzieje szabli w polsce


autor: Kwaśniewicz Włodzimierz
tytuł: Dzieje szabli w Polsce
tytuł oryginału: brak
tłumaczenie: brak
język: polski
wydawca: Dom Wydawniczy Bellona, Oficyna Wydawnicza RYTM
kod: ISBN 978-83-1110-827-1, ISBN 978-83-7399-220-7
numer wydania: III
miejsce wydania: Warszawa
rok wydania: 2007
liczba stron: 240
format okładki: 24 x 17 cm
rodzaj okładki: twarda
rodzaj papieru: dobrej jakości papier
rodzaj łączenia: szyte
moja ocena: 5/5

opis:

Szabla zajmuje szczególne miejsce w historii Polski. Ta pozycja wydawnicza zawiera wiedzę o rozwoju szabli polskich i jest niezastąpionym kompendium. Książkę wypełniają liczne czarno białe ilustracje. Jest to jedyne obecnie, kiedy piszę te słowa, kompletne opracowanie na rynku wydawniczym dotyczące wyłącznie szabli. Myślę, że każdy polski miłośnik dawnego uzbrojenia powinien wiedzieć coś na temat dziejów szabli w Polsce. Moim zdaniem jest wstydem to, że jakiś polski miłośnik historycznego uzbrojenia zachwyca się tylko obcymi rodzajami broni (np. japońską szablą) a na temat polskiej szabli nie potrafi nic powiedzieć. Książkę tą napisano w łatwo przyswajalnym stylu przez prawdziwego znawcę szabli, dlatego gorąco ją polecam.

zdjęcia wnętrza książki:


spis treści:

Od autora 7
Rozdział pierwszy
PIERWSZA WIELKA EPOKA SZABLI POLSKIEJ - OD IV ĆWIERCI XVI DO KOŃCA XVIII WIEKU 11
Geneza szabli polskiej - czyli jak i kiedy szabla trafiła do Polski 11
Typologia szabli polskiej od końca XVI do końca XVIII wieku - czyli od szabel węgiersko-polskich do kościuszkówek 29
Szabla węgiersko-polska 29
Szabla ormiańska 44
Szabla husarska 50
Karabele 70
Kościuszkówka 87
Suplament do typologii szabli polskiej od IV ćwierci XVI do końca XVIII wieku - czyli o symbolice batorówek, zygmuntówek, janówek i szabel poświęconych Konstytucji 3 maja 91
Batorówka 97
Zygmuntówka 98
Janówka 101
Szable pamiątkowe Konstytucji 3 Maja 104

Rozdział drugi
„CO NAM OBCA PRZEMOC WZIĘŁA, SZABLĄ ODBIERZEMY” - CZYLI SZABLA POLSKA I SZABLE OBCE W POLSKIM RĘKU W EPOCE ZABORÓW 106
Legiony Polskie we Włoszech (1797-1807) 106
Księstwo Warszawskie (1807-1815) 109
Królestwo Polskie (1815-1831) 123
Powstanie listopadowe (1830-1831) 127
Między powstaniami (1831-1864) 133
Karabele polskie 138
Powstanie styczniowe (1863-1864) 142

Rozdział trzeci
DRUGA WIELKA EPOKA SZABLI POLSKIEJ - WIEK XX 148
Szable obce i polskie okresu I wojny światowej 152
Szable obce 152
Szable polskie 169
Szable wz. 1917 169
Szabla wz. 1917 oficera piechoty 171
Szabla wz. 1917 oficera kawalerii 174
Szabla wz. 1917 podoficera kawalerii 177
Szable obce i polskie okresu dwudziestolecia międzywojennego i II wojny światowej 177
Szable obce 180
Szable polskie 182
Szabla wz. 1917 szeregowego kawalerii 182
Szabla tzw. krechowiacka 183
Szable wz. 1921 i wz. 1921/1922 184
Szabla podoficerska dla wszystkich rodzajów broni wz. 1921 187
Szabla oficerska marynarki wojennej wz. 1927 193
Szabla wz. 1934 196
Szable ozdobne 207
Szable obce i polskie w Wojsku Polskim (1943-1976) 211
Szable obce 112
Szable polskie 214
Szabla wz. 1921/1922 214
Szabla wz. 1971 214
Szable wz. 1976 217
Załączniki 223
Bibliografia 231
Pochodzenie materiału ilustracyjnego 237

piątek, 18 lutego 2011

symbolika miecza, część 1

Miecz jako broń pojawił się dopiero w epoce brązu, wyrób mieczy wymagał opanowania obróbki metalu. (Drewniane miecze, używane przez Indian południowoamerykańskich, był raczej bronią tępą niż sieczną w naszym rozumieniu.) Miecze epoki brązu były często bogato zdobione, co świadczy o ich nie tylko użytkowym przeznaczeniu. Jest rzeczą oczywistą, że biblijna opowieść o wygnaniu z raju, którego odtąd strzegli cherubini i miecz ognisty, przenosi późniejsze wyobrażenia w czas prapoczątków ludzkości. Miecz jako narzędzie gniewu Bożego stał się symbolem sprawiedliwości i kary, atrybutem archanioła Michała. W Apokalipsie św. Jana z ust Jezusa wychodził miecz obosieczny, oznaczający siłę i prawdę oświetlającą jak błyskawica. Miecz jako symbol siły był atrybutem bogów wojny (np. Marsa), władców, królów i rycerzy często przypisywano mu magiczne właściwości, w średniowieczu nadawano też imiona. Do najbardziej znanych legendarnych mieczy należą m.in. Ekskalibur króla Artura, Balmung Zygfryda, Darandal Rolanda, Nagelring Teodoryka Wielkiego. Pasowanie na rycerza polegało na płazowaniu mieczem. Dwa miecze symbolizowały w średniowieczu władzę świecką i duchową, przy czym papież, zwierzchnik Kościoła, miał przekazywać miecz oznaczający władzę świecką w lenno prawowitemu władcy kraju.

Miecz broniący cnoty w łożu. Dzieje Tristana i Izoldy. 1484

Miecz leżący między mężczyzną a kobietą symbolizował cnotę (signum castitatis). Miecz jako narzędzie męczeństwa był atrybutem wielu świętych, m.in. Pawła, Jakuba Większego, Tomasza Becketta, Katarzyny, Łucji. W Ewangelii wg św. Łukasza (2,35) pobożny Symeon przepowiedział Marii, że jej duszę przeniknie miecz, oznaczający cierpienia duchowe z powodu śmierci Jezusa. W ikonografii baroku siedem mieczy symbolizowało "siedem cierpień Marii Panny".

Siedem cierpień Marii Panny

Tylko w wyjątkowych przypadkach miecz pojawiał się w dłoni niewieściej. Joanna d'Arc stracona na stosie w roku 1431, mówiła, że św. Katarzyna wskazała jej miecz zakopany pod wiejskim kościołem: "Miecz był pod ziemią, zupełnie zardzewiały, a na nim pięć krzyży. Głosy powiedziały mi, że tam jest (...) Poleciłam, by napisano do miejscowego duchowieństwa i poprosiłam, aby mi go dano. I oni mi przysłali ten miecz" (cytat wg A. Holla z akt sądowych sprawy). Mieczem tym wywalczyła Joanna wiele zwycięstw dla Francuzów. W dawnych Chinach wierzono, że czarownicy przepędzają mieczami demony, a legenda mówiła o "męskim" i "żeńskim" mieczu, które odlano w górach Kuenlun z wątroby i nerek mitycznego zająca, żywiącego się metalem. Uważano, że gdy kobieta śni, że wyjmuje miecz z pochwy, urodzi syna (miecz ma także w psychoanalizie męski, falliczny charakter). Miecz w snach kobiet oznaczał szczęście, natomiast w snach mężczyzn miecz wpadający do wody zapowiadał śmierć kobiety. W Japonii władanie mieczem było sztuką samurajów; samuraj posiadał dwa miecze: długi miecz, katanę, i krótki miecz wakizashi do walki wręcz i do rytualnego samobójstwa (seppuku, zwanego w Europie harakiri). Kowale wytwarzający miecze musieli przestrzegać rytualnych przykazań wstrzemięźliwości, ich praca miała charakter sakralny. Gardy mieczy były bogato dekorowane. Obecnie walka na miecze (iai-do) należy do dyscyplin sportowych, także walki na miecze drewniane (kendo). Według japońskiego mitu bóg burzy Susano-o wyciągnął miecz z ogona zabitego przez siebie ośmiogłowego węża. Miecz ten należy, wraz z perłami i zwierciadłem, do japońskich klejnotów państwowych.

Biedermann Hans - Leksykon symboli - Muza S. A. - 2001

sobota, 12 lutego 2011

weapon, a visual history of arms and armor


autor: praca zbiorowa
tytuł: Weapon, a visual history of arms and armor
tytuł oryginału: brak
tłumaczenie: brak
język: angielski
wydawca: DK Publishing
kod: ISBN 0-7566-2210-7
numer wydania: I
miejsce wydania: New York
rok wydania: 2006
liczba stron: 360
format okładki: 31 x 26 cm
rodzaj okładki: twarda z obwolutą
rodzaj papieru: papier kredowy
rodzaj łączenia: szyte
moja ocena: 4/5

opis:

Album ten opisuje i ukazuje około cztery tysiące lat historii różnorodnego uzbrojenia z różnych stron świata. Jest bardzo bogato ilustrowany, każdemu zdjęciu towarzyszą opisy. Niektóre z ilustracji znam już z książki pt.: Broń i zbroje autorstwa Michale Byam, tego samego wydawnictwa. Zasada prezentacji wizualnej w obu tych książkach jest taka sama z tym, że omawiany album jest 360 stronicowy. W książce tej znalazłem jeden błąd na stronie 10, gdzie na włoskim renesansowym mieczu wskazano strzałką podpisaną ricasso na trzpień co jest niepoprawne. Zamiast terminu ricasso powinno być napisane w języku angielskim słowo tang (po polsku trzpień).

zdjęcia wnętrza książki:


spis treści:

Foreword 6
Introduction 8

THE ANCIENT WORLD (3000 BCE - 1000 CE) 24
The First Weapons 30
Mesopotamian Weapons and Armor 32
Ancient Egyptian Weapons and Armor 34
Ancient Greek Weapons and Armor 40
GREAT WARRIORS: Greek Hoplite 42
Ancient Roman Weapons and Armor 44
GREAT WARRIORS: Roman Legionary 46
Bronze- and Iron-Age Weapons and Armor 48
Anglo-Saxon and Frankish Weapons and Armor 50
Viking Weapons and Armor 52

THE MIDDLE AGES (1000 - 1500) 56
European Swords 62
Japanese and Chinese Swords 66
European Daggers 68
European Staff Weapons 72
Asian Staff Weapons 74
GREAT WARRIORS: Mongol Warrior 76
Longbows and Crossbows 78
Aztec Weapons and Shields 82
European Helms and Basinets 86
European Jousting Helms, Barbutes, and Sallets 88
GREAT WARRIORS: Medieval Knight 90
European Mail Armor 92
European Plate Armor 94

THE EARLY MODERN WORLD (1500 - 1775) 96
Two-handed Swords 102
European Infantry and Cavalry Swords 104
GREAT WARRIORS: Landsknecht 108
European Rapiers 110
European Smallswords 112
European Hunting Swords 116
WEAPON SHOWCASE: Hunting Trousse 118
Japanese Samurai Swords 120
WEAPON SHOWCASE: Wakazashi Sword 124
GREAT WARRIORS: Samurai 126
Indian and Sri Lankan Swords 128
European Daggers 130
Asian Daggers 134
European One-Handed Staff Weapons 136
European Two-Handed Staff Weapons 140
Indian and Sri Lankan Staff Weapons 142
European Crossbows 144
Asian Bows 146
Matchlock and Flintlock Long Guns 148
WEAPON SHOWCASE: Matchlock Musket 150
European Hunting Guns 1600 - 1700 152
European Hunting Guns From 1700 154
Asian Matchlocks 156
Combination Weapons 158
European Pistols 1500 - 1700 160
European Pistols 1700 - 1775 162
European Tournament Armor 166
European Tournament Helmets 168
Asian Armor and Helmets 170
Samurai Armor 172

THE REVOLUTIONARY WORLD (1775 - 1900) 174
European Swords 180
American Civil War Swords 184
Ottoman Empire Swords 186
Chinese and Tibetan Swords 188
Indian Swords 190
Indian and Nepalese Daggers 192
European and American Bayonets 194
Indian Staff Weapons 196
African Edged Weapons 198
GREAT WARRIORS: Zulu Warrior 200
Oceanian Clubs and Daggers 202
North American Knives and Clubs 204
North American Hunting Bows 208
Australian Boomerangs and Shields 210
Flintlock Pistols From 1775 212
Flintlock Pistols To 1850 214
Percussion Cap Pistols 216
American Percussion Cap Revolvers 218
GREAT WARRIORS: US Civil War Infantryman 220
British Percussion Cap Revolvers 222
Brass Cartridge Pistols 224
WEAPON SHOWCASE: Colt Navy Pistols 226
Self-Loading Pistols 228
Flintlock Muskets and Rifles 232
WEAPON SHOWCASE: Baker Rifle 134
Percussion Cap Muskets and Rifles 236
WEAPON SHOWCASE: Le Page Sport Gun 238
Percussion Cap Breech Loaders 240
GREAT WARRIORS: British Redcoat 242
Sport Guns 244
Ottoman Empire Firearms 246
Single-Shot Breech-Loading Rifles 248
WEAPON SHOWCASE: Enfield Rifle-Musket 250
Manually Loaded Repeater Rifles 1855-1880 252
Manually Loaded Repeater Rifles 1881-1891 256
Manually Loaded Repeater Rifles 1892-1898 258
Indian Firearms 260
Asian Firearms 262
Multi-Shot Firearms 264
Ammunition Pre-1900 266
Indian Armor and Shields 268
African Shields 270
Oceanian Shields 272

THE MODERN WORLD (1900 - 2006) 274
African Edged Weapons 280
Bayonets and Knives 1914-1945 284
GREAT WARRIORS: French WWI Infantryman 288
Self-Loading Pistols 1900-1920 290
Self-Loading Pistols 1920-1950 292
Self-Loading Pistols From 1950 294
Revolvers 1900-1950 296
Revolvers From 1950 298
Manually Loaded Repeater Rifles 300
GREAT WARRIORS: Red Army Infantryman 302
Self-Loading Rifles 1914-1950 304
WEAPON SHOWCASE: AK47 306
Self-Loading Rifles 1950-2006 308
WEAPON SHOWCASE: SA80 310
Sport Guns 312
Shotguns 314
Sniper Rifles 1914-1985 318
Sniper Rifles 1985-2006 320
Recoil-Operated Machine Guns 322
Gas-Operated Machine Guns 324
WEAPON SHOWCASE: MG43 326
Light Machine Guns 1914-1945 328
Light Machine Guns Since 1945 330
Submachine Guns 1920-1945 332
WEAPON SHOWCASE: MP5 334
Submachine Guns Since 1945 336
Ammunition Since 1900 338
Man-Portable Anti-Tank Weapons 340
Rifle-Mounted Grenade Launchers 342
Stand-alone Grenade Launchers 344
GREAT WARRIORS: US Navy SEAL 346
Improvised Guns 1950-1980 348
Helmets From 1900 350

Index 354
Acknowledgments 360

środa, 2 lutego 2011

podanie o ciupadze Janosika

Najgłośniejszym ze zbójeckich dzieł w Tatrach jest Janoszczyk. Tysiące krąży o nim podań. Jego siła, jego zręczność, jego władza nad istotami nadprzyrodzonymi i ciągły stosunek z nimi przechodzi wszystko, co o jakimkolwiek innym zbóju opowiadają. Obok tego miał być nadzwyczajnie nabożnym. Podanie niesie, iż spotkał pewnego razu jakiegoś studenta z Podoleńca i zaprosił go do swego szałasu. Student ów, w zmowie ze zwierzchnością, podjął się go zabić. Wybrał do tego porę o wschodzie słońca, kiedy zwykle Janoszczyk klęczał i modlił się; zaszedł więc z tyłu klęczącemu i strzelił do niego, ale kula cudownym sposobem w bok poszła. Janoszczyk, jakby nie uważał, nie przestawał się modlić. Student poprawił i chybił jak pierwszą rażą; Janoszczyk ciągle się modlił; dopiero kiedy zdrajca po trzecim strzale począł uciekać, Janoszczyk, który właśnie co skończył modlitwę, dognał go i zabił.
Siekiera Janoszczyka cudowne miała przymioty. Ciśniona silną prawicą wracała na powrót do niego na jedno gwizdnienie. Kochanka Janoszczyka zdradzając go, a wiedząc o osobliwych przymiotach jego siekierki, zamknęła ją w dziewięciu skrzyniach dziewięcią zamkami. Kiedy pojmano Janoszczyka, gwizdnął na siekierkę i zaczęła się wyrąbywać; już zrąbała ośm skrzyń i ośm zamków, ale dziewiątej skrzyni i dziewiątego zamku nie mogła przerąbać, gdyż dziewięć jest liczbą tajemniczą.

Siemiński Lucjan (zebrał) - Podania i legendy polskie, ruskie i litewskie