poniedziałek, 30 kwietnia 2012

kusanagi-no-tsurugi

Chcąc poznać dzieje miecza Kusanagi-no-tsurugi musimy się przenieść do mitycznej Japonii.

Idący w górę rzeki Hi, Susanoo (bóg burzy) spotkał rozpaczającą parę, Ashinazuki i Tenazuchi. Powodem niedoli tych ziemskich bóstw był smok Yamataorichi (Wąż Rozszczepiony na Ośmioro), który co roku przychodził i pożerał jedną z ich ośmiu córek. Rodzicom pozostała już tylko jedna córka , a zbliżał się czas smoczej biesiady. Ashinazuchi za zabicie smoka był skłonny wydać za mąż ostatnią z córek za Susanoo. Susanno sprytnie zastawił pułapkę z ośmiu wielkich kadzi wypełnionych sake i przyczaił się z mieczem w dłoni. Smok po przybyciu na miejsce wyżłopał całe sake i spity do nieprzytomności zasnął. Wykorzystał to Susanoo, wyszedł z ukrycia i poćwiartował potwora. Przy krojeniu jednego z ośmiu ogonów usłyszał zgrzyt po czym stwierdził, że miecz mu się wyszczerbił. Zajrzał więc do smoczego ogona i zobaczył inny wspaniały miecz.
- Boski to miecz - pomyślał Susanoo
- Jakże bym mógł zatrzymać go dla siebie ?
Posłał znaleziony miecz do nieba jako prezent dla siostry, Amaterasu (bogini słońca).



Tsuba (jelec tarczowy) przedstawiająca boga burzy Susanoo i smoka Yamataorichi.

Miecz ten należy do regali Japonii, przedmiotów, których przekazanie obejmującemu tron władcy stanowi najważniejszą część ceremonii intronizacyjnej. Do regalii należą lustro z brązu Yata-no-kagami, miecz z brązu Kusanagi-no-tsurugi i klejnot (w kształcie kłów dzika) Yasakani-no-magatama. Według mitologii odnotowanej w kiki, bogini Amaterasu wręczyła regalia swemu wnukowi Ninigi, zsyłając go na ziemię. Przekazywane były każdemu kolejnemu cesarzowi, poczynając od Jinmu. Do panowania cesarza Sujina (dziesiątego władcy) były trzymane w cesarskiej rezydencji. Sujin kazał wykonać repliki lustra i miecza, aby pozostały w rezydencji, oryginały zaś oddał do świątyni wzniesionej w Kasanui w rejonie Yamato. Za panowania następnego władcy, Suinina, zostały prze niesione do Ise; wg tradycji lustro od tego czasu znajduje się w świątyni Ise-jingu. Miecz, wg kiki, zabrał bohater Yamatotakeru.

Młody bohater wyruszył w towarzystwie wiernej drużyny. Zamiast skierować się od razu na północny wschód ku dzikim rubieżom, zboczył na południe, aby przed wyprawą złożyć hołd w chramie Ise. Tam kapłanka udzieliła mu błogosławieństwa i obdarzyła świętym mieczem Murakumo-no-tsurugi (miecz rozgarniający chmury, wg W. G. Astona) oraz woreczkiem, który miał otworzyć w chwili śmiertelnego niebezpieczeństwa. Kiedy Yamatotakeru dotarł do Surugi, natknął się na grupę tubylców, którzy udawali, że poddają się jego autorytetowi. Zwabili go na dzikie pola zachęcając obłudnie do polowania na rogacze, których tam miało być bardzo dużo. Yamatotakeru, dzielny myśliwy, nie podejrzewając podstępu dał się wyprowadzić w pole (dosłownie i w przenośni). Wtedy zdrajcy, dybiąc na życie księcia, wznieśli ogień. Księże uratował się jednak. Kiedy płomienie zaczęły go otaczać ze wszystkich stron, wyciął wokół siebie trawę posługując się świętym mieczem, a następnie rozwiązał woreczek z Ise. Znalazł w woreczku krzesiwo i hubkę. Za ich pomocą skrzesał przeciwogień. Od tej właśnie chwili nazwa miecza została zmieniona na Kusanagi-no-tsurugi (Miecz-trawosiecz).

Yamatotakeru miecz oddał pod opiekę świątyni Atsuta-jingu w Nagoi, gdzie (wg mitologii) miecz spoczywa do dziś. W rzeczywistości nie wiadomo, jakie jest pochodzenie regali lustra i miecza z brązu oraz klejnoty magatama (krzywe klejnoty) znajdują się w bardzo wielu grobach od okresu yayoi poprzez okres konfu. Prawdopodobnie były atrybutami naczelników plemiennych, w pewnym monencie zostały zagarnięte przez zdobywający hegemonię cesarski ród. Repliki lustra trzymane w cesarskim pałacu paliły się kilkakrotnie i były odlewane na nowo. Replika miecza utonęła w morzu w 1185 podczas wielkiej bitwy morskiej w zatoce Dannoura i w 1210 została ponownie wykuta w Ise. W XIV w., gdy trwały walki między dwoma konkurencyjnymi dworami, posługiwano się prawdopodobnie więcej niż jednym kompletem replik, ostatecznie o legalności linii zadecydowało przekonanie, że jej przedstawiciel posiada regalia prawdziwe.

Powyższy tekst został ułożony z fragmentów dwóch książek autorstwa Jolanty Tubilewicz: Mitologia Japonii i Kultura Japonii.

Tubielewicz J. - Mitologia Japonii - Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe - 1986

Tubielewicz J. - Słownik, kultura Japonii - Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne - Warszawa 1996

wtorek, 24 kwietnia 2012

machiny wojenne zapomniana technika wojskowa


autor: Jurga Robert M.
tytuł: Machiny wojenne zapomniana technika wojskowa
tytuł oryginału: brak
tłumaczenie: brak
język: polski
wydawca: Vesper
kod: ISBN 978-83-7731-059-5
numer wydania: I
miejsce wydania: Poznań
rok wydania: 2011
liczba stron: 280
format okładki: 30 x 22 cm
rodzaj okładki: twarda
rodzaj papieru: papier kredowy
rodzaj łączenia: szyte
moja ocena: 5/5

opis:

Robert M. Jurga napisał i zilustrował swoją książkę z prawdziwą pasją. Ciekawie wykłada wiedzę o machinach wojennych wciągając czytelnika w tą tematykę. Autor chronologicznie swoją pracą obejmuje rozwój tego rodzaju uzbrojenia od jego początków po współczesność i wypełnia lukę w polskim piśmiennictwie z tej dziedziny. Książka oparta jest również i nie tylko na polskich źródłach.  Pan Jurga porządkuje i proponuje nazewnictwo dotyczące tych machin, podając różne nazwy i etymologię poszczególnych urządzeń wojennych. Książka jest bardzo bogato ilustrowana głównie czarno-białymi i kolorowymi pracami jak i zdjęciami na czym nie ucierpiał tekst. Myślę że rysunki z tej pracy mające walory techniczne i malarskie mogą być inspiracją i gotowymi projektami dla modelarzy. Podczas czytania zauważyłem jeden błąd na stronie 78, gdzie tekst opisu obrazka nie pasuje do ilustracji z dołu strony. Po prostu wstawiono tu niewłaściwy tekst do opisu rysunku. Natomiast treść tego tekstu jest poprawnie przyporządkowana później do pierwszego zdjęcia na stronie 80. Przypuszczam że ten błąd powstał podczas składania tekstów i ilustracji. Po za tym w głównym tekście znalazłem dwa błędy literowe. Pomimo tego książka jest bardzo wartościowa dla polskiego czytelnika i warto wspomagać takie inicjatywy wydawnicze. Autor na końcu swojej pracy zawarł ciekawą bibliografię.

zdjęcia wnętrza książki:







spis treści:

Od autora 5
Wstęp 11
Klasyfikacja machin miotających 17
Machiny barobalistyczne 17
Machiny neurobalistyczne 19
Gastrafetes, kusze ręczne i wałowe 20
Areoton, katapulty i balisty 34
Arkbalista i espringola 49
Onager 51
Bricoli 57
Trabutium 61
Biffa 66
Biffy Mariano Taccoli 72
Philipp Mönch i jego biffy 76
Poroki 78
Tripantium czyli wielki trebusz 82
Machiny, w których przeciwwaga zastąpiona została siłą ludzką 88
Machiny, w których przeciwwaga zastąpiona została siłą ludzkich mięśni - konstrukcje chińskie 91
Konstrukcje Waltera de Milimete'a 96
Konstrukcje Leonarda da Vinci 98
Machiny kombinowane 103
Miotacze ognia 110
Urządzenia do miotania gazów trujących 120
Holenderska wyrzutnia granatów wz. 1916 124
Wyrzutnie granatów ręcznych z okresu I wojny światowej 126
Wyrzutnie butelek zapalających z okresu II wojny światowej 132
Pociski do machin miotających 136
Machiny asyryjskie 146
Wieże oblężnicze 150
Taran 168
Urządzenia do obrony przed działaniem taranu 180
Taran morski 182
Delfiny 189
Kruk 191
Lustra 193
Pluteje 195
Wineje 206
Drabiny oblężnicze 212
Mosty i kładki szturmowe do pokonywania rowów i fos 224
Trepan 232
Harpago, czyli hak niszczycielski 236
Urządzenia do wspinania się na mury konstrukcji kapitana Barchota 244
Toleno, czyli kosze desantowe 246
Prażnice 250
Maźnice 258
Wóz taborowy 264
Hulajgrody 270
Współczesna belka taranowa 272
Zakończenie 274
Bibliografia 277