środa, 4 grudnia 2013

encyklopedia sztuk walki


autor: Miłkowski Jerzy
tytuł: Encyklopedia sztuk walki
tytuł oryginału: brak
tłumaczenie: brak
język: polski
wydawca: Algo
kod: ISBN -978-83-89683-23-7
numer wydania: I
miejsce wydania: Toruń
rok wydania: 2008
liczba stron: 420
format okładki: 24 x 17 cm
rodzaj okładki: twarda
rodzaj papieru: dobrej jakości papier i papier kredowy
rodzaj łączenia: szyte
moja ocena: 5/5

opis:

Leksykon ten napisano w gawędziarskim stylu, przystępnie. Podczas czytania tej pracy od razu uderza ogrom wiedzy i doświadczeń autora z zakresu sztuk walki. Z punktu wiedzenia bronioznawczego książka zawiera wiele ciekawych definicji uzbrojenia z różnych stron świata, stosowanego w sztukach walki, tych sportowych i wojennych. W leksykonie dominują hasła z zakresu japońskich sztuk walki ponieważ pan Jerzy Miłkowski jest autorytetem i specjalistą w tym zakresie. Książkę świetnie zindeksowano, co ułatwia poruszanie się po niej oraz zilustrowano (portrety rysunkowe różnych mistrzów sztuk walki, formy walki w postaci rysunków, fotografie różnych mistrzów sztuk walki, zdjęcia uzbrojenia stosowanego w sztukach walki). Jeśli ćwiczysz japońskie sztuki walki to na pewno ta pozycja wydawnicza Ci się przyda. Jeśli coś innego to książka ta da Ci konkretne podstawy wiedzy o sztukach walki z innych rejonów świata. Szkoda, że autor opisując różne systemy walki z terenów Europy pominął Polskę, np. nie znalazłem w tej pracy terminu - palcat.

zdjęcia wnętrza książki:







spis treści:

Wstęp 5
Hasła
Litera A 9
Litera B 18
Litera C 35
Litera D 49
Litera E 59
Litera F 63
Litera G 70
Litera H 78
Litera I 96
Litera J 108
Litera K 123
Litera L-Ł 176
Litera M 179
Litera N 205
Litera O 219
Litera P 232
Litera Q 240
Litera R 242
Litera S 248
Litera T 286
Litera U 316
Litera V 329
Litera W 332
Litera X-Y 339
Litera Z 351
Indeks nazw geograficznych 355
Indeks nazw osobowych 361
Indeks nazw technicznych 373
Wykaz rycin 407
Wykaz skrótów 415
Od wydawcy 417

wtorek, 19 listopada 2013

miecz graala

Miecz Graala (arturiański) - jedno z Insygniów Graala, poszukiwane przez rycerzy Okrągłego Stołu podczas wyprawy po Graala. Ostatecznie złamany na pół miecz znalazł Gawain. Następnym zadaniem Gawaina było naprawienie miecza, co uczynił, zabierając go do miejsca, gdzie został wykuty - kuźni Wolunda. Podobne zadanie naprawienia miecza miał Perceval. W brytańskiej tradycji miecz wiąże się z Mieczem Światłości, czyli z mieczem Nuadu, pierwotnego celtyckiego Okaleczonego Króla.

Matthews, John i Caitlin - Mitologia Wysp Brytyjskich - Dom Wydawniczy Rebis - Poznań 1997 - s. 148

piątek, 25 października 2013

miecz samurajski


autor: Hakusui Inami
tytuł: Miecz samurajski
tytuł oryginału: Nippon-to The Japanese Sword
tłumaczenie: Matusiak Marek
język: polski
wydawca: Diamond Books
kod: ISBN 978-83-89332-40-0
numer wydania: brak
miejsce wydania: Bydgoszcz
rok wydania: 2009
liczba stron: 183
format okładki: 25 x 18 cm
rodzaj okładki: twarda z obwolutą
rodzaj papieru: papier kredowy
rodzaj łączenia: szyte
moja ocena: 5/5

opis:

Jest to pierwsza książka napisana przez japońskiego autora wydana w Polsce, dotycząca w całości tematyki miecza samurajskiego. Krytycznego przekładu tej książki z języka angielskiego dokonał Marek Matusiak. Inami Hakusui zawarł w swojej książce dokładną historię szabli japońskiej, jej typologię i nazewnictwo. Praca ta zawiera ciekawe fragmenty z wiedzą, której w innych książkach o tej tematyce nie znalazłem. W tej pozycji wydawniczej dominują czarnobiałe ilustracje ale nie zabrakło też kolorowych fotografii. Książka ponadto zawiera dwie dwustronne rozkładówki. Pierwsza czarnobiała przedstawia z jednej strony - terminologie i szczegóły techniczne głowni - z drugiej - mapę Japonii z zaznaczonymi szkołami Gokaden. Druga kolorowa rozkładówka ukazuje oprawę: rodzaje, elementy, nazewnictwo oraz sposoby noszenia.

zdjęcia wnętrza książki:







spis treści:

Przedmowa (Do wydania polskiego) 7
Przedmowa (Do wydania angielskiego) 13
Od autora 19
Wprowadzenie 21
Rozdział I Dzieje Nippon-to 25
Rozdział II Głownia 49
Rozdział III Gokaden 77
Rozdział IV Kucie i hartowanie 89
Rozdział V Szlif 105
Rozdział VI Koshirae 111
Rozdział VII Etykieta 129
Rozdział VIII Konserwacja 133
Rozdział IX Kanteisho origami 137

piątek, 27 września 2013

broń wschodnia


autor: Żygulski Zdzisław jun. 
tytuł: Broń wschodnia 
tytuł oryginału: brak 
tłumaczenie: brak 
język: polski 
wydawca: Krajowa Agencja Wydawnicza 
kod: ISBN 83-03-01484-6 
numer wydania: II 
miejsce wydania: Warszawa 
rok wydania: 1986 
liczba stron: 190 
format okładki: 24 x 17 cm 
rodzaj okładki: twarda 
rodzaj papieru: papier kredowy 
rodzaj łączenia: szyte 
moja ocena: 5/5 

opis:

Była to pierwsza książka autorstwa Zdzisława Żygulskiego jun. jaką miałem przyjemność przeczytać. Publikacja ta jest napisana w przejrzystym stylu. Autor omawia uzbrojenie czterech narodów w czterech rozdziałach: Turcja, Persja, Indie, Japonia. Każdy rozdział omawia, historie i sztukę wojenną narodu, formy uzbrojenia ochronnego, broni zaczepnej, oporządzenia wojskowego. Tekstowi towarzyszą rysunki i fotografie eksponatów muzealnych. Według mnie najlepiej wypadły trzy pierwsze rozdziały, ponieważ autor jest ekspertem w bronioznawstwie z terenów Bliskiego Wschodu. Polskie zbiory muzealne posiadają wiele eksponatów broni: tureckiej, perskiej i indyjskiej. Dlatego też warto sięgnąć po tą książkę.

zdjęcia wnętrza książki:







spis treści:

wstęp 5
Turcja 11
Persja 49
Indie 91
Japonia 131

niedziela, 15 września 2013

włócznia św. Maurycego, dana przez cesarza Ottona III Bolesławowi Chrobremu w 1000 r.


sala druga / second hall

Zawiera ilustracje przedstawiające konkretne przykłady uzbrojenia.

Includes illustrations showing concrete examples of weapons.

sala pierwsza / first hall

Zawiera ilustracje przedstawiające budowę i typologie oraz sposoby użycia różnego rodzaju typów uzbrojenia.

Includes illustrations of the construction and typologies and methods of use, various types of weapons.

sobota, 17 sierpnia 2013

cztery włócznie Longinusa


Longinus przebija bok Chrystusa
Fra Angelico, 1437-1446, Florencja, fresk z klasztoru San Marco.

Lecz gdy podeszli do Jezusa i zobaczyli, że już umarł, nie łamali Mu goleni, tylko jeden z żołnierzy włócznią przebił Mu bok i natychmiast wypłynęła krew i woda. Zaświadczył to ten, który widział, a świadectwo jego jest prawdziwe. On wie, że mówi prawdę, abyście i wy wierzyli.
J 19,33-35 Biblia Tysiąclecia (biblia.deon.pl)

Imię Longinus miał nosić legionista rzymski, który po śmierci ukrzyżowanego Chrystusa przebił Jego bok swoją włócznią. Tradycja mówi, że gdy żołnierz zobaczył wypływającą z boku Jezusa krew i wodę, nawrócił się i przyjął chrzest. Przez wieki aż czterem pradawnym włóczniom przypisywano status autentycznej lancy Longinusa. Pierwsza z czwórki spoczywa w Bazylice św. Piotra w Watykanie. Początkowo przechowywano ją w Jerozolimie i dopiero w VII stuleciu przewieziono do Konstantynopola. W XIII wieku fragment włóczni kupił od cesarza łacińskiego król Francji, Ludwik IX, umieszczając go w legendarnej kaplicy Sainte Chapelle. Niestety, w czasie rewolucji francuskiej paryski fragment relikwii zaginął bez śladu. Natomiast drugą część lancy w 1492 roku sułtan turecki podarował papieżowi Innocentemu VIII, a ten polecił umieścić ją w watykańskiej bazylice.

Druga z czterech włóczni spoczywa w katedrze Apostolskiego Kościoła Ormiańskiego w Eczmiadzynie. Tradycja mówi, że została odnaleziona w cudowny sposób w kościele św. Piotra w Antiochii przez niejakiego Piotra Bartłomieja, uczestnika pierwszej krucjaty. Do dziś jej grot przechowywany jest w złotym relikwiarzu, w skarbcu katedralnym w Eczmiadzynie.

Trzecią włócznię obejrzeć można w Izmirze w klasztorze Dominikanów, jednakże wszystko wskazuje na to, iż jest ona zaledwie kopią tej z Eczmiadzyna.

Przyznam, że niezmiernie trudno jest mi zrozumieć, dlaczego ostatnia z czterech uznawanych za byłą własność Longinusa włóczni jest w ogóle o autentyczność podejrzewana? Już sama tradycja mówi wyraźnie, że nie należała ona do Longinusa, ale do św. Maurycego, który żył w III wieku po Chrystusie. Włócznia ta - nazywana zresztą oficjalnie włócznią św. Maurycego - przechowywana jest w wiedeńskim skarbcu Habsburgów, a w jej grocie umieszczony jest gwóźdź datowany na I wiek po narodzeniu Chrystusa. Mówi się, że jest to jeden z gwoździ, które tkwiły w ciele Chrystusa.

Współcześnie uważa się, że najbliższa autentyczności - albo po prostu autentyczna - jest włócznia watykańska. Odpowiada ona typowi rzymskiej włóczni hasta, jakiej używali legioniści w czasach współczesnych Chrystusowi.

Polewska Aleksandra - Wielkie relikwie chrześcijaństwa - Rafael - Kraków 2012 - s. 89 - 90

piątek, 26 lipca 2013

wielojęzyczny słownik terminów bronioznawczych dotyczący broni siecznej

WSTĘP:

W słowniku tym znajdziemy terminy z zakresu broni siecznej. Dzielą się one na; nazwy części składowych i nazwy typów tego rodzaju uzbrojenia. Przy hasłach nie podawałem definicji, umieściłem tylko obcojęzyczne nazwy i czasem etymologię.

W nawiasach okrągłych „( )” zapisano skrót pochodzenia językowego.

W nawiasach kwadratowych „[ ]” zapisano etymologię.

Jeśli źródeł pochodzenia terminu jest więcej to uwzgnęniono to w numeracji przy wyjaśnieniach w nawiasach kwadratowych [1., 2., itd.].


WYKAZ SKRÓTÓW:

skrót - shortcutpo polskuin English
ang.angielskiEnglish
czes.czeskiCzech
franc.francuskiFrench
hiszp.hiszpańskiSpanish
hol.holenderskiDutch
łac.łacińskiLatin
niem.niemieckiGerman
osm.osmańskiOttoman
pers.perskiPersian
pol.polskiPolish
port.portugalskiPortuguese
ros.rosyjskiRussian
staroang.staroangielskiOld English
staropol.staropolskiOld Polish
szwedz.szwedzkiSwedish
śr.-w.-niem.średnio-wysoko-niemieckiMiddle High German
śrdw.-łac.średniowieczny - łacińskiMedieval - Latin
tur.tureckiTurkish
węg.węgierskiHungarian
wł.włoskiItalian


SŁOWNIK:

A

anderthalbhänder (niem.) - miecz półtoraręczny (pol.)
auxilary bar (ang.) - kabłąk boczny (pol.)

B

back of the blade (ang.) - grzbiet głowni (pol.)
backpiece (ang.) - warkocz kapturka (pol.)
backsword (ang.) - pałasz jednosieczny (pol.)
bagnet (pol.) - bayonet (ang.), bayonette (franc.) [1. od francuskiego miasta Bayonne, 2. nazwa utworzona przez umyślne skrzyżowanie franc. baionette (bagnet), z franc. baguette (pręt stalowy do nabijania karabinu)]
baionette a manche (franc.) - bagnet szpuntowy (pol.)
baionetter a spina (wł.) - bagnet szpuntowy (pol.)
baginet (ros.) - bagnet szpuntowy (pol.)
bagnet łopatka saperska (pol.) - trowel bayonet (ang.)
bagnet nożowy (pol.) - knife-bayonet (ang.)
bagnet o głowni jataganowej (pol.) - yatagan bayonet (ang.)
bagnet sieczny (pol.) - sabre bayonet (ang.)
bagnet sprężynowy (pol.) - spring bayonet (ang.)
bagnet szpuntowy (pol.) - baionette a manche (franc.), baionetter a spina (wł.), baginet (ros.), pluggbaionett (szwedz.), plug bayonet (ang.), socket bayonet (ang.), spuntbayonet (niem.)
bagnet wyciorowy (pol.) - ramrod bayonet (ang.)
bagnet zawiasowy (pol.) - folding bayonet (ang.)
ballock dagger (ang.) - sztylet nerkowy (pol.)
basket (ang.) - kosz jelca (pol.)
basket hilt (ang.) - rękojeść koszowa (pol.), jelec koszowy (pol.)
baselard (sztylet typu baselard) (pol.) - baselard (ang.)
baselard (ang.) - baselard (pol.), sztylet typu baselard (pol.)
bastard schwert (niem.) - miecz półtoraręczny (pol.)
bastardsword (ang.) - miecz półtoraręczny (pol.)
bayonet (ang.) - bagnet (pol.)
bayonette (franc.) - bagnet (pol.)
bidenhänder (niem.) - miecz dwuręczny (pol.)
blade (ang.) - głownia (pol.), brzeszczot (pol.), ostrze (pol.)
brajcarek (pol.) - ring (ang.)
breitschwert (niem.) - pałasz (pol.)
broadsword (ang.) - pałasz obosieczny (pol.), długi miecz obosieczny (pol.), pałasz szkocki (pol.)
broń sieczna (pol.) - edged weapons (ang.)
bruzda, bruzdeczka (pol.) - fuller (ang.)
brzeszczot (pol.) - blade (ang.)
brzusiec głowni (pol.) - faible (ang.)

C

cappommel (ang.) - kapturek (pol.)
chape (ang.) - trzewik pochwy (pol.)
cimeterre (franc.) - szamszir (pol.)
cinquedea (sztylet typu cinquedea) (pol.) - cinquedea (ang.), ox-tongue dagger (ang.)
cinquedea (ang.) - sztylet typu cinquedea (pol.)
claymore (ang.) - miecz szkocki (pol.)
closed hilt (ang.) - rękojeść zamknięta (pol.)
contus (łac.) - koncerz (pol.)
court sword (ang.) - szpada (pol.), szpada dworska (pol.)
crossbar (ang.) - jelec (pol.), jelce (pol.)
crossguard (ang.) - jelec (pol.), jelce (pol.)
cup hilt (ang.) - rękojeść dzwonowa (pol.)
cutlass (ang.) - tasak (pol.), kord marynarski (pol.)

D

degen (niem.) - szpada (pol.)
dagger (ang.) - sztylet (pol.)
dirk (ang.) - sztylet szkocki (pol.)
dish-hilt rapier (ang.) - rapier pojedynkowy z osłoną w kształcie płaskiego talerza (pol.)
dolch (niem.) - sztylet (pol.)
double-edged (ang.) - obosieczny (pol.)
double ring (ang.) - obłąk boczny (pol.)

E

ear-dagger (ang.) - sztylet z uszatą rękojeścią (pol.)
edge (ang.) - krawędź tnąca (pol.), ostrze (pol.)
edged weapons (ang.) - broń sieczna (pol.)
einhändige schwerter (niem.) - miecz jednoręczny (pol.)
espada (hiszp.) - miecz (pol.)
espada ropera (hiszp.) [1. od hiszp. Espada de Ropera (miecz do stroju)] - rapier (pol.)
espadon (ang.) - miecz dwuręczny (pol.)
estoc (ang.) - koncerz (pol.)
estoc (franc.) - koncerz (pol.)

F

faible (ang.) - brzusiec głowni (pol.)
falchion (ang.) - kord (pol.)
ferrule (ang.) - trzewik pochwy (pol.)
fittings (ang.) - oprawa broni białej (pol.)
flamberg (pol.) - flame sword (ang.)
flame sword (ang.) - miecz płomienisty (pol.), flamberg (pol.)
flat (ang.) - płaz głowni (pol.)
folding bayonet (ang.) - bagnet zawiasowy (pol.)
forte (ang.) - zastawa (pol.)
frog (ang.) - żabka (pol.)
fuller (ang.) - bruzda (pol.), bruzdeczka (pol.)

G

gauntlet hilt (ang.) - rękojeść rękawicowa (pol.)
gladius (łac.) - miecz (pol.)
glavie (franc.) - miecz (pol.)
głowica (pol.) - pommel (ang.)
głownia (pol.) - blade (ang.)
grip (ang.) - trzon rękojeści (pol.)
groove (ang.) - zbrocze (pol.)
grzbiet głowni (pol.) - back of the blade (ang.)
gunner's dagger (ang.) - sztylet artyleryjski ze skalą na głowni (pol.)
gutter (ang.) - zbrocze (pol.)

H

half-closed hilt (ang.) - rękojeść półzamknięta (pol.)
hammer (ang.) - młotek głowni (pol.)
hand-and-half sword (ang.) - miecz półtoraręczny (pol.)
handle (ang.) - rękojeść (pol.)
hanger (ang.) - pendent (pol.), rodzaj tasaka (pol.), kordelasa (pol.)
haumesser (niem.) - tasak (pol.)
hilt (ang.) - rękojeść (pol.)
hollow (ang.) - zbrocze (pol.)
hunting dagger (ang.) - kordelas myśliwski (pol.)
hunting knife (ang.) - nóż myśliwski (pol.)

J

jednosieczny (pol.) - single-edged (ang.)
jelce (pol.) - crossbar (ang.), crossguard (ang.), quillons (ang.)
jelec (pol.) - crossbar (ang.), crossguard (ang.)
jelec koszowy (pol.) - basket hilt (ang.)

K

kabłąk boczny (pol.) - auxilary bar (ang.)
kabłąk jelca (pol.) - knuckle-bar (ang.), knuckle-bow (ang.)
kapturek (pol.) - cappommel (ang.)
kard (tur.) [z pers. kard - nóż] - kord (pol.)
kidney-dagger (ang.) - sztylet nerkowy (pol.)
knife (ang.) - nóż (pol.)
knife-bayonet (ang.) - bagnet nożowy (pol.)
knot (ang.) - temblak (pol.)
knuckle-bar (ang.) - kabłąk jelca (pol.)
knuckle-bow (ang.) - kabłąk jelca (pol.)
kandziar (tur.) - koncerz (pol.)
koczar (ros.) - koncerz (pol.)
koluszko (pol.) - ring (ang.)
koncerz (pol.) - contus (łac.), estoc (ang.), estoc (franc.), kandziar (tur.), koczar (ros.), koncir (czes.), konczar (ros.), panzerstecher (niem.) [znaczy przekłuwacz pancerzy], stocco (wł.), tuck (ang)
koncir (czes.) - koncerz (pol.)
konczar (ros.) - koncerz (pol.)
kord (pol.) - falchion (ang.), kard (tur.) [z pers. kard - nóż]
kord marynarski (pol.) - cutlass (ang.)
kordelas myśliwski (pol.) - wood-knife (ang.), hunting dagger (ang.)
kosz jelca (pol.) - basket (ang.), shell-guard (ang.)
kółko (pol.) - ring (ang.)
krawędź tnąca (pol.) - edge (ang.)

L

laces (ang.) - rapcie (pol.)
lame (ang.) - listwa na szwie rękojeści (pol.)
languet (ang.) - wąs (pol.)
lanyard (ang.) - temblak (pol.)
left-handed dagger (ang.) - lewak (pol.)
lewak (pol.) - left-handed dagger (ang.), main gauche (ang.)
link (ang.) - ogniwko (pol.)
listwa na szwie rękojeści (pol.) - lame (ang.)
long sword (staroang.) - miecz dwuręczny (pol.)
locket (ang.) - ryfka (pol.)

Ł

łamacz mieczy (pol.) - sword-breaker (ang.)

M

main gauche (ang.) - lewak (pol.)
meki (gockie) - miecz (pol.)
mecz (słowiańskie) - miecz (pol.)
miecz (pol.) - espada (hiszp.), gladius (łac.), glavie (franc.), meki (gockie), mecz (słowiańskie), schwert (niem.), spada (wł.), swert (niem.), sword (ang.)
miecz dwuręczny (pol.) - bidenhänder (niem.), espadon (ang.), long sword (staroang.), two-handed sword (ang.), zweihänder (niem.)
miecz jednoręczny (pol.) - einhändige schwerter (niem.), one-handed sword (ang.)
miecz katowski, egzekucyjny (pol.) - richtschwerter (niem.)
miecz obosieczny długi (pol.) - broadsword (ang.)
miecz płomienisty (pol.) - flame sword (ang.)
miecz półtoraręczny (pol.) - anderthalbhänder (niem.), bastard schwert (niem.), bastardsword (ang.), hend-and-half sword (ang.)
miecz szkocki (pol.) - claymore (ang.)
misericord (ang.) - mizerykordia (pol.)
mizerykordia (pol.) - misericord (ang.)
młotek głowni (pol.) - hammer (ang.), protrusion (ang.)
mount (ang.) - ryfka (pol.)
mouth-locket (ang.) - szyjka pochwy (pol.)
mouthpiece (ang.) - szyjka pochwy (pol.)
muzzle ring (ang.) - oczko bagnetu (pol.)

N

nóż (pol.) - knife (ang.)
nóż myśliwski (pol.) - hunting knife (ang.)

O

obłąk boczny (pol.) - double ring (ang.), side ring (ang.)
obosieczny (pol.) - double-edged (ang.)
oczko bagnetu (pol.) - muzzle ring (ang.)
ogniwko (pol.) - link (ang.)
okładzina rękojeści (pol.) - plaque (ang.)
one-handed sword (ang.) - miecz jednoręczny (pol.)
open hilt (ang.) - rękojeść otwarta (pol.)
oprawa (pol.) - fittings (ang.)
ostroga pochwy (pol.) - shoe (ang.)
ostrze (pol.) - edge (ang.)
ość głowni (pol.) - ridge (ang.)
„ośla podkowa” (pol.) - pas d'ane ring (ang.)
ox-tongue dagger (ang.) - cinquedea, sztylet typu cinquedea

P

pallasch (niem.) - pałasz (pol.)
pallos (węg.) [od tur. pala] - pałasz (pol.)
paloš (czes.) - pałasz (pol.)
paluch (pol.) - thumb ring (ang.)
pałasz (pol.) - backsword (ang.), breitschwert (niem.), broadsword (ang.), pallasch (niem.), pallos (węg.) [od tur. pala], paloš (czes.), sword (ang.)
pałasz jednosieczny (pol.) - backsword (ang.)
pałasz szkocki (pol.) - broadsword (ang.), schottisches breitschwert (niem.)
pałasz obosieczny (pol.) - broadsword (ang.)
panzerstecher (niem.) [znaczy przekłuwacz pancerzy] - koncerz (pol.)
pas d'ane ring (ang.) - „ośla podkowa” (pol.)
pendent (pol.) - hanger (ang.)
plaque (ang.) - okładzina rękojeści (pol.)
plate-guard (ang.) - tarczka jelca (pol.)
pluggbaionett (szwedz.) - bagnet szpuntowy (pol.)
plug bayonet (ang.) - bagnet szpuntowy (pol.)
płaz głowni (pol.) - flat (ang.)
pochwa (pol.) - scabbard (ang.), sheath (ang.)
point (ang.) - sztych (pol.)
pommel (ang.) - głowica (pol.)
poignard (franc.) - sztylet (pol.)
poniard (ang.) - sztylet (pol.)
protrusion (ang.) - młotek głowni (pol.)
puginale (wł.) - sztylet (pol.)
puginał (pol.) - sztylet (pol.)

Q

quillons (ang.) - jelce
quillons dagger (ang.) - sztylet jelcowy (pol.), sztylet typu baselard (pol.)

R

ramrod bayonet (ang.) - bagnet wyciorowy (pol.)
rapcie (pol.) - laces (ang.), slings (ang.)
rapier (pol.) - espada ropera (hiszp.) [1. od hiszp. Espada de Ropera (miecz do stroju)], rapier (ang.), rapiere (franc.) [(2. od râper - trzeć na tarce - którą przypominał ażurowy kosz rękojeści tej broni, pierwszy zapis zwrotu épée rapier pochodzi z 1497r.)], rapir (staropol.)
rapier (ang.) - rapier (pol.)
rapiere (franc.) [(2. od râper - trzeć na tarce - którą przypominał ażurowy kosz rękojeści tej broni, pierwszy zapis zwrotu épée rapier pochodzi z 1497r.)] - rapier (pol.)
rapier z osłoną w kształcie płaskiego talerza używany do pojedynku (pol.) - dish-hilt rapier (ang.)
rapir (staropol.) - rapier (pol.)
rękojeść (pol.) - handle (ang.), hilt (ang.)
rękojeść dzwonowa (pol.) - cup hilt (ang.)
rękojeść koszowa (pol.) - basket hilt (ang.), swept hilt (ang.)
rękojeść półzamknięta (pol.) - halfclosed hilt (ang.)
rękojeść rękawicowa (pol.) - gauntlet hilt (ang.)
rękojeść zamknięta (pol.) - closed hilt (ang.)
ricasso (pol.) - ricasso (ang.)
ricasso (ang.) - ricasso (pol.)
ridge (ang.) - ość głowni (pol.)
richtschwerter (niem.) - miecz katowski, egzekucyjny (pol.)
ring (ang.) - kółko (pol.), koluszko (pol.), brajcarek (pol.)
rondel dagger (ang.) - sztylet tarczowy (pol.)
ryfka - locket (ang.), mount (ang.)

S

saber (ang.) - szabla (pol.)
säbel (niem.) - szabla (pol.)
sabla (ros.) - szabla (pol.)
sablja (ros.) - szabla (pol.)
sablya (węg.) - szabla (pol.)
sabre (ang.) - szabla (pol.)
sabre bayonet (ang.) - bagnet sieczny (pol.)
savra (franc.) - szabla (pol.)
scabbard (ang.) - pochwa (pol.)
schottisches breitschwert (niem.) - pałasz szkocki (pol.)
schwert (niem.) - miecz (pol.)
sciabola (wł.) - szabla (pol.)
scimitar (ang.) - szabla perska typu szamszir (pol.), powszechnie używane do określenia każdej szabli typu wschodniego (pol.)
sheath (ang.) - pochwa (pol.)
shell (ang.) - tarczka jelca (pol.)
shell-guard (ang.) - kosz jelca (pol.)
shoe (ang.) - ostroga pochwy (pol.)
side-guard (ang.) - obłąk boczny (pol.)
side-ring (ang.) - obłąk boczny (pol.)
simiterra (łac.) - szamszir (pol.)
single-edged (ang.) - jednosieczny (pol.)
slings (ang.) - rapcie (pol.)
small sword (ang.) - szpada (pol.)
socket bayonet (ang.) - bagnet szpuntowy (pol.)
spada (wł.) [z łac. spatha - szabla, miecz] - szpada (pol.), miecz (pol.)
spring bayonet (ang.) - bagnet sprężynowy (pol.)
spuntbayonet (niem.) - bagnet szpuntowy (pol.)
stiletto (wł.) - sztylet (pol.)
stocco (wł.) - koncerz (pol.)
swept hilt (ang.) - rękojeść koszowa (pol.)
swert (niem.) - miecz (pol.)
sword (ang.) - miecz (pol.), często szabla (pol.), rapier (pol.), szpada (pol.), pałasz (pol.)
sword-breaker (ang.) - zaczepy na głowni służące do chwytania głowni broni przeciwnika (pol.), łamacz mieczy (pol.)
szabla (pol.) - saber (ang.), sabla (ros.), sablja (ros.), sablya (węg.), sabre (ang.), säbel (niem.), savra (franc.), sciabola (wł.), sword (ang.), szawle (czes.)
szabla typu wschodniego (pol.) - scimitar (ang.)
szamszir (pol.) - cimeterre (franc.), scimitar (ang.), simiterra (łac.)
szawle (czes.) - szabla (pol.)
szpada (pol.) - court sword (ang.), degen (niem.), spada (wł.) [z łac. spatha - szabla, miecz], small sword (ang.)
szpada dworska (pol.) - court sword (ang.)
sztych (pol.) - point (ang.)
sztylet (pol.) - dagger (ang.), dolch (niem.), poignard (franc.), poniard (ang.), puginale (wł.), puginał (pol.), stiletto (wł.), tulich (staropol.)
sztylet artyleryjski ze skalą na głowni (pol.) - gunner's dagger (ang.)
sztylet nerkowy (pol.) - ballock dagger (ang.), kidney dagger (ang.)
sztylet szkocki (pol.) - dirk (ang.)
sztylet tarczowy (pol.) - rondel dagger (ang.)
sztylet z uszatą rękojeścią (pol.) - ear-dagger (ang.)
szyjka pochwy (pol.) - mouth-locket (ang.), mouthpiece (ang.)

T

tarczka jelca (pol.) - plate-guard (ang.), shell (ang.)
tasak (pol.) - haumesser (niem.), tesák (czes.), zimmeraxt (niem.)
temblak (pol.) - knot (ang.), lanyard (ang.)
tesák (czes.) - tasak (pol.)
thumb ring (ang.) - paluch (pol.)
trowel bayonet (ang.) - bagnet łopatka saperska (pol.)
trzewik pochwy (pol.) - chape (ang.), ferrule (ang.)
trzon rękojeści (pol.) - grip (ang.)
tuck (ang.) - koncerz (pol.)
tulich (staropol.) - sztylet (pol.)
two-handed sword (ang.) - miecz dwuręczny (pol.)

Y

yatagan bayonet (ang.) - bagnet o głowni jataganowej (pol.)

W

warkocz kapturka (pol.) - backpiece (ang.)
wąs - languet (ang.)
wood-knife (ang.) - kordelas myśliwski (pol.)

Z

zastawa - forte (ang.)
zbrocze - groove (ang.), gutter (ang.), hollow (ang.)
zimmeraxt (niem.) - tasak (pol.)
zweihänder (niem.) - miecz dwuręczny (pol.)

Ż

żabka - frog (ang.)


Krzysztof Bełzowski, ostatnia aktualizacja: 26.07.13

sobota, 20 lipca 2013

broń starożytna


autor: Żygulski Zdzisław jun.
tytuł: Broń starożytna
tytuł oryginału: brak
tłumaczenie: brak
język: polski
wydawca: Krajowa Agencja Wydawnicza
kod: ISBN 83-03-03702-1
numer wydania: I
miejsce wydania: Warszawa
rok wydania: 1998
liczba stron: 190
format okładki: 24 x 17 cm
rodzaj okładki: twarda
rodzaj papieru: papier kredowy
rodzaj łączenia: szyte
moja ocena: 5/5

opis:

Długo oczekiwana "Broń starożytna" przekazuje czytelnikowi wiedzę o historycznym uzbrojeniu Greków, Rzymian, Celtów i Germanów. Wytwórczość broni - związana z rzemiosłem, techniką i sztuką - w swojej istocie służyła polityce i strategii, a więc wpływała na bieg historii, pozycję narodów i państw, ich trwanie lub upadek. Autor przedstawia zmieniającą się w ciągu wieków sztukę wojenną, opisuje ważniejsze wojny i bitwy, charakteryzuje broń danego narodu, jak również broń jego wrogów. Szczegółowo omawia formy uzbrojenia ochronnego, broni zaczepnej, oporządzenia wojskowego, a także machin oblężniczych, okrętów wojennych oraz znaków wojskowych. Badania uzbrojenia historycznego opierają się na trzech typach źrudeł: oryginalnych okazach, ikonografii i piśmiennictwie; autor korzysta z nich ze swobodą znakomitego miłośnika. Wybór ilustracji obejmuje wszystkie prawie godne uwagi zabytki związane z uzbrojeniem starożytnym, stanowiąc wyczerpujące uzupełnienie tekstu.

zdjęcia wnętrza książki:







spis treści:

wstęp 5
Grecja 9
Rzym 73
Galia 145
Germania 171
spis ilustracji 187

wtorek, 9 lipca 2013

symbolika noża

Nóż symbolizuje ogień, płomień, wiatr, ducha; zasadę męską, fallusa; ofiarę, mord, męczeństwo, obdzieranie ze skóry, śmierć; moce instynktu; groźbę zemstę, skrytobójstwo, wiarołomność, zdradę; mięsożerstwo.
  • Nóż - zasada męska, czynna, aktywna, fallus. Jako narzędzie pracy nóż wyobraża męską aktywność przy obróbce materiału biernego, żeńskiego; nóż krający mięso; fallus w akcie seksualnym.
  • Nóż w mit. Wschodu - ogień; płomień.
  • Nóż w hinduizmie - atrybut groźnych i starszych bóstw jako okrutne narzędzie zadawania śmierci.
  • Nóż - narzędzie ofiary rytualnej; nóż krzemienny, jedno z najdawniejszych narzędzi sporządzonych przez człowieka epoki neolitu, z powodu właściwego rytuałom konserwatyzmu używany w celach kultowych jeszcze długo potem, jak do innych celów używano noży metalowych; dotyczy to zarówno zabijania ofiar, jak i obrzędów inicjacji, np. obrzezania. "Wzięła prędko Sefora ostry kamień i obrzezała napletek syna swego" (Ex. 4, 25). Atrybut Abrahama; nie spełniona ofiara; zabójstwo syna, Izaaka, prawdop. pogłos obyczaju rytualnego zabijania pierworodnych na ofiarę bogom (Gen. 22, 1-19).
  • Na ostrzu noża (postawić sprawę; sprawa stoi) - zażądać (rzecz wymaga) ostatecznej, stanowczej decyzji, albo albo, tak czy tak. "Dzisiaj ich wszystkich los na ostrzu noża, bowiem czeka Achajów okrutna zatrata lub życie" (Iliada 10, 171-2 Homera, wg tł. Ignacego Wieniewskiego).
  • Pod nożem - w najwyższym niebezpieczeństwie. "Sub cultro linquit" łac. 'zostawia mnie pod nożem' (Satyry 1,9, 74 Horacego).
  • Iść pod nóż - na pewną śmierć.
  • Skończyć pod nożem - umrzeć podczas operacji chirurgicznej jako operowany pacjent.
  • Nóż - w mit. gr. atrybut Apollina (zwyciężywszy w agonie muzycznym satyra Marsjasza, kazał go powiesić i obedrzeć ze skóry); w mit. rz. - Pomony, opiekunki ogrodów i sadów, wyobrażanej z nożem do cięcia i szczepienia. Perski król Kambyzes kazał obedrzeć ze skury przekupnego sędziego Sisamnesa, a skórą tą obić fotel sędziowski, na którym miał ferować wyroki syn sędziego (Herodot 5, 25).
  • Nóż w tradycji chrześc. - męczeństwo, łupienie, obdzieranie ze skóry, atrybut Bartłomieja (Natanaela) Ap., Jakuba Starszego Ap., św. Krystyny, Agaty, Alberta, dominikanina Piotra Męczennika z XIII w.
  • Nóż - przeciwieństwo miecza, nikczemna, skrytobójcza broń przeciw bohaterskiej; reprezentuje instynktowne moce, popychające rękę z nożem do działeń związanych z zemstą morderstwem, obroną przed nagłym napadem, ale i z ofiarą, podczas gdy miecz jest obrazem wzniosłości ducha rycerskiego. Przysłowie: Nóż, zęby, paznogty - broń niepoczciwa.
  • Nóż w wielu kultach: materiał, z którego jest wykonany (żelazo, stal), obdarza go czarodziejską mocą i broni przed demonami.
  • Nóż w plecy - podstępna, zdradziecka napaść sprzymierzeńca, przyjaciela, również w słowie i piśmie.
  • Nóż na gardle (mieć; kłaść komuś) - znajdować się (stawiać kogoś) w przymusowaj sytuacji.
  • Nóż - duch, dusza. "W szaleńczej ekstazie uderzamy nożem naszego ducha w nic - niewrażliwe na ciosy" (Adonais 39 P. B. Shelleya).
  • Noże - walka w ostatecznej, barbarzyńskiej, morderczej formie. "La guerra al cuchillo!" hiszp. 'Wojna na noże!'; takim wezwaniem odpowiedział hiszp. generał José Palafox y Melzi w czasie oblężenia Saragossy przez Francuzów w 1808-9 na ich wezwanie do poddania miasta. "Dzika gra! Straszna gra! Oczy płoną! Serce gorze! Który? Dwóch nas być nie może! Albo ty - albo ja. Raz-dwa, raz-dwa! Na noże!!" (Na noże 1-6 Juliana Tuwima).
  • Być z kimś (iść) na noże - być z kimś w nieustannej walce, we wrogich stosunkach.
  • Ostry nóż - wiatr morski. "Muszę znów popłynąć na morze, na wędrowne, cygańskie życie, na szlak mewy i płetwala, gdzie wiatr jest jak ostry nóż" (Sea Fever Johna Masefielda).
  • Nóż bez ostrza, któremu brak trzonka - nic (wg G. Ch. Lichtenberga, z "Getyńskiego Kalendarza Kieszonkowego" 1798).
  • W marzeniu sennym: niebezpieczeństwo.

Kopaliński Władysław - Słownik symboli - Oficyna Wydawnicza Rytm - Warszawa 2006

czwartek, 9 maja 2013

bumerang, symbol australii


autor: praca zbiorowa
tytuł: Bumerang, symbol Australii
tytuł oryginału: brak
tłumaczenie: brak
język: polski
wydawca: Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie
kod: ISBN 83-88654-30-6
numer wydania: brak
miejsce wydania: Warszawa
rok wydania: 2001
liczba stron: 16
format okładki: 20,5 x 14,5 cm
rodzaj okładki: miękka
rodzaj papieru: papier kredowy
rodzaj łączenia: zszywki
moja ocena: 5/5

opis:

Książka ta jest przewodnikiem po wystawie czasowej (wrzesień-listopad 2001 r.) pt. Bumerang - symbol Australii. Obecnie jest to jedyne unikatowe (jedyne jakie znalazłem), w języku polskim opracowanie tematyki związanej z bumerangiem, lecz szkoda, że takie krótkie (szesnastostronicowe). Do książeczki dołączono płytę cd z multimediami (zawiera między innymi filmy i galerię). 

zdjęcia wnętrza książki:







spis treści:

Wstęp 1
Pierwsze bumerangi - czy pochodziły z Australii, czy z Europy? 1
Od Botany Bay po Broome 2
Fizyczne zasady działania bumerangów powracających 4
Bumerang, czy może kawałek drewna? 5
Zastosowanie bumerangów powracających 11
Garść spostrzeżeń na temat bumerangów 12
Bumerang - obiekt na styku dwóch kultur 13
Rola bumerangów w światowym sporcie 14
Przyszłość bumerangu 15
Bumerang - wybrana bibliografia 16

sobota, 4 maja 2013

krótka broń sieczna jako symbol, atrybut i motyw w religioznawstwie

Poniższa lista bóstw, aniołów i demonów pochodzi z pracy religioznawczej Manfreda Lurkera. Przy każdej postaci której atrybutem jest nóż podałem religię lub mitologię z której pochodzi , jak i terytorium występowania jej kultu.
  • Bes - Egipcjanie
  • Buddhakapala - tantryzm
  • Ekadżata - buddyzm
  • Omecihuatl - Aztekowie
  • Sadżigor - Kalaszowie z Hinduukuszu
  • Saraswati - Indie i buddyzm
  • Unut - Egipcjanie
  • Wadżrabhairawa - buddyzm
W drugiej części tekstu zawarłem ciekawsze definicje pochodzące z omawianej książki. Gdzie autor szerzej opisał symbolike i znaczenie krótkiej broni siecznej przyporządkowanej danej osobie. 

Omecihuatl, prabogini aztecka; jej imię "kobieta dwójcy" wskazuje na związek z Ometecutli. Urodziła kamienny nóż, z którego wyszło 1600 boskich istot. Innym jej imieniem jest Citlali(ni)cue albo po prostu Tonan tzn. "matka". 

Lurker Manfred - Leksykon bóstw i demonów - Dom Wydawniczy Bellona - Warszawa 1999

wtorek, 9 kwietnia 2013

broń wojsk polskich w okresie średniowiecza



autor: Bogacki Michał
tytuł: Broń wojsk polskich w okresie średniowiecza
tytuł oryginału: brak
tłumaczenie: brak
język: polski
wydawca: Replika
kod: ISBN 978-83-11-11473-9
numer wydania: I
miejsce wydania: brak
rok wydania: 2009
liczba stron: 343
format okładki: 20,5 x 14,5 cm
rodzaj okładki: miękka
rodzaj papieru: dobrej jakości papier
rodzaj łączenia: klejone
moja ocena: 4/5

opis:

Książka ta ma charakter popularnonaukowy. Jest to wytrawna gawęda autora o uzbrojeniu historycznym. Czytałem ją z przyjemnością dzięki temu, że jest napisana w przejrzystym stylu z humorem. Autor książki świetnie ukazał etymologie omawianego uzbrojenia z jego nazwami stosowanymi w opisywanych przedziałach czasowych. Książkę wypełnia spora liczba ilustracji czarno-białych. Autor tej pracy zawarł w niej wiedzę zebraną z wielu źródeł i podsumowuje stan badań nad uzbrojeniem średniowiecznego polskiego wojownika i rycerza. Ta pozycja wydawnicza skierowana jest nie tylko do profesjonalistów, naukowców ale również i przede wszystkim do pospolitych czytelników i ludzi zajmujących się odtwórstwem historycznym tej epoki. Format książki (około A5) sprawia, że jest poręczna i wygodnie się ją czyta. Jej sposób oprawy (klejenie i miękka okładka) sprawia, że jest w przyzwoitej cenie, choć wolałbym by strony były zszywane i okładka twarda, ale to by zwiększyło jej koszta.

zdjęcia wnętrza książki:







spis treści:

Wstęp
1. Czasy pierwszych Piastów (około 960-1138)
1.1. Krótki rys historyczny
1.2. Ogólna charakterystyka armii
1.3. Uzbrojenie zaczepne
1.3.1. Broń biała
1.3.2. Broń drzewcowa
1.3.3. Broń obuchowa
1.3.4. Broń miotająca
1.4. Uzbrojenie ochronne
1.4.1. Pancerze
1.4.2. Hełmy i inne formy osłon głowy
1.4.3. Tarcza
1.5. Koń i ekwipunek jeździecki
1.5.1. Koń
1.5.2. Rząd koński i oporządzenie jeździeckie
1.6. Machiny wojenne
1.7. Podsumowanie
2. Okres rozbicia dzielnicowego (1138-1320)
2.1. Krótki rys historyczny
2.2. Ogólna charakterystyka armii
2.3. Uzbrojenie zaczepne
2.3.1. Broń biała
2.3.2. Broń drzewcowa
2.3.3. Broń obuchowa
2.3.4. Broń miotająca
2.4. Uzbrojenie ochronne
2.4.1. Pancerze i zbroje
2.4.2. Hełmy i inne osłony głowy
2.4.3. Tarcze
2.5. Koń, ekwipunek jeździecki
2.5.1. Koń
2.5.2. Rząd koński i oporządzenie jeździeckie
2.6. Machiny wojenne
2.7. Podsumowanie
3. Okres zjednoczonego Królestwa (1320-1501)
3.1. Krótki rys historyczny
3.2. Ogólna charakterystyka armii
3.3. Uzbrojenie zaczepne
3.3.1. Broń biała
3.3.2. Broń drzewcowa
3.3.3. Broń obuchowa
3.3.4. Broń miotająca
3.3.5. Ręczna broń palna
3.4. Uzbrojenie ochronne
3.4.1. Zbroje i pancerze
3.4.2. Hełmy i inne formy osłon głowy
3.4.3. Tarcza
3.5. Koń i ekwipunek jeździecki
3.5.1. Koń
3.5.2. Rząd koński i oporządzenie jeździeckie
3.6. Artyleria ogniowa
3.7. Machiny wojenne
3.8. Podsumowanie
Zakończenie
Aneksy
A1. Średnia wartość dochodów ziemskich szlachty łęczyńskiej w latach 1383-1434
A2. Koszty niektórych elementów uzbrojenia w Polsce w XV wieku z uwzględnieniem ich użytkowników
A3. Koszty elementów uzbrojenia i wyposażenia piechurów rot zaciężnych pod koniec XV wieku
Wskazówki bibliograficzne
Spis rycin