sobota, 22 listopada 2014

siekiera i topór jako symbol, atrybut i motyw w religioznawstwie

Poniższa lista bóstw, aniołów i demonów pochodzi z pracy religioznawczej Manfreda Lurkera. Przy każdej postaci której atrybutem jest siekiera albo topór albo topór bojowy albo topór dwustronny, podałem religię lub mitologię z której pochodzi , jak i terytorium występowania jej kultu.

Siekiera:
  • Aczala - indyjski buddyzm
  • (Bóg) B - Majowie
  • Onyame - Ghana, Afryka Zachodnia
  • Pajainen - Finowie
  • Ukko - Finowie
Topór:
  • Esus - Celtowie
  • Oja - plemie Joruba w Nigerii, Afryka
  • Paraszu-Rama - hinduizm
  • Perkūnas - Litwini
  • Szango - plemie Joruba, Afryka
  • Szarruma - Huryci
  • Śiwa - hinduizm
  • Twasztar - hinduizm
  • Xewioso - Dahomej, Afryka Zachodnia
Topór bojowy:
  • Anat - Fenicjanie i Kananejczycy
  • Maat - Egipcjanie
  • Ozyrys - Egipcjanie
Topór dwustronny:
  • Dolichenus - Fenicjanie
  • Teszub - Huryci
W drugiej części tekstu zawarłem ciekawsze definicje pochodzące z omawianej książki. Gdzie autor szerzej opisał symbolike i znaczenie siekiery albo topora przyporządkowanej danej osobie.

(Bóg) B, w zachowanych rękopisach Majów bóg przedstawiany najczęściej z nosem długim jak trąba; często trzyma w dłoni topór, symbol pioruna, wskazujący na jego funkcje przynoszącego deszcz. Prawdopodobnie odpowiada bogu znanemu jako - Chac; niektórzy badacze uważają, że jest to Kukulcan.

Onyame, bóstwo żyjących w Ghanie (Afryka Zachodnia) szczepów Akan, pozbawione wyraźnej płci; jest to dobrotliwie przychylne ludziom bóstwo niebiańskie; wszystkie dusze od niego pochodzą i do niego wracają. Ołtarz jego to potrójnie rozwidlone drzewo z naczyniem i kamiennym toporem. Wysłannikami Onyame, pośrednikami pomiędzy nim czy nią a ludźmi są Abosom, zwane też "dziećmi nieba".

Pajainen, bóg wymieniony jako rzeźnik w fińskim micie o szlachtowaniu wielkiego byka albo świni. Próbowano go wyprowadzać od lapońskiego boga grzmotu imieniem - Pajonn; jako narzędzie uboju służył młot albo topór boga grzmotu.

Esus, bóg galijski, którego imię (pominąwszy hipotezy) nie jest wyjaśnione. Antyczny pisarz Lukianos opowiada o jego łapczywości na ludzką krew, o wieszanych na drzewie ofiarach. Na dwóch ołtarzach rąbie pień drzewa, ale nikt nie wie, dlaczego. Łączy się z nim także nie wyjaśniony motyw byka z trzema ptakami (żurawie?). Godne uwagi jest porównanie go z rzymskim - Merkurym, ale z drugiej strony także i z Marsem.

Oja, u plemienia Joruba w Nigerii bogini wody; jako bogini rzeki odpowiada Nigrowi. Jest "dobrą matką", ale jako pani burz może też być straszliwa; umie poskramiać nawet duchy umarłych. Jest boginią tańca i jako taka przedstawiana na laskach tanecznych kobiet Joruba. Ona również, jak jej małżonek - Szango, nosi na głowie wielki topór obosieczny; na niektórych wizerunkach ma trzy głowy.

Paraszu-Rama ("Rama z toporem") szóste wcielenie - Wisznu, który w tej postaci skruszył tyranię kasty wojowników (kszatrija) i pomógł dojść do władzy braminom. Na rozkaz swojego ojca zabił toporem (paraszu) własną matkę i następnie wybłagał jej wskrzeszenie. Przedstawiany jest jako asceta o dwóch albo czterech ramionach, ubrany w koronę z pokutniczych warkoczy i skórę antylopy.

Perkūnas, litewski bóg grzmotu, dawca deszczu i urodzaju. Strzeże prawa i zwalcza demony. Poświęcone mu są dąb i ogień. Jeździ turkoczącym wozem po chmurach, w dłoni trzymając topór, który rzucony sam do niego powraca. Przebrany za myśliwego poluje na diabły. Etymologia tego imienia kojarzy się z perti "bić" względnie "bijący", albo z łacińskim quercus "dąb", czyli "dębowy".

Szango, bóg grzmotu u afrykańskich plemion Joruba. Na głowie nosi wielki topór o sześciu oczach. Grzmot rozumie się jako ryk poświęconego bogu barana. Jego sługą jest Oszumare, wąż tęczy, codziennie przynoszący wodę do jego pałacu. Godne uwagi jest, że Szango, jak i jego małżonka - Oja, często przedstawiani są z trzema głowami. Kult tego afrykańskiego boga rozpowszechnił się na wyspach Indii Zachodnich.

Twasztar (albo Twasztri, po sanskrycku "kształtujący"), indyjski bóg rzemiosła, który ukształtował wszystkie istoty. Według Rigwedy (8, 29, 3) jego oznaką jest żelazny topór. Wykonał przede wszystkim czarę do somy dla bogów i piorun (vajra) dla Indry. We wczesnych przekazach jest również stwórcą, który uformował niebo i ziemię, a ludzi obdarzył życiem. W hinduizmie uważany jest za jednego z dwunastu - Aditjów. 

Lurker Manfred - Leksykon bóstw i demonów - Dom Wydawniczy Bellona - Warszawa 1999

środa, 19 listopada 2014

dane książek niebronioznawczych cytowanych w dziale czytelnia

Informacje o publikacjach ułożyłem według klucza:

autor - tytuł publikacji - nazwa wydawnictwa - miejsce i rok wydania - cytowane strony
  • Belamonte Carmona Marisa, Burgueno Gallego Margarita - Słownik mitów, bogowie i herosi, mity i legendy - Świat Książki - Warszawa 2008
  • Berthelot Anne - Król Artur i rycerze Okrągłego Stołu - Focus - Warszawa 2003
  • Biedermann Hans - Leksykon symboli - Muza S. A. - 2001 
  • Borowski Andrzej (redaktor naczelny) - Słownik sarmatyzmu: pojęcia, idee, symbole - Wydawnictwo Literackie - 2001
  • Brzegowy Tadeusz ksiądz - Pięcioksiąg Mojżesza - Biblos - 1998
  • Cejrowski Wojciech - Gringo wśród dzikich plemion - Bernardinum Wydawnictwo - 2003
  • Chapeaurouge, Donat - Symbole chrześcijańskie - Wydawnictwo WAM - Kraków 2014
  • Cirlot J. E. - Słownik symboli - Znak - Kraków 2000
  • Eberhard Wolfram - Symbole chińskie, słownik - Universitas - Kraków 2007
  • James Peter, Thorpe Nick - Dawne wynalazki - Świat Książki - Warszawa 1997
  • Janicka-Krzywda Urszula - Patron-atrybut-symbol - Pallottinum - Poznań 1993
  • Kopaliński Władysław - Słownik symboli - Oficyna Wydawnicza Rytm - Warszawa 2006
  • Knappert Jan - Mitologia Indii - Dom Wydawniczy Rebis - Poznań 1996
  • Knappert Jan - Mitologia Pacyfiku - Dom Wydawniczy Rebis - Poznań 2001
  • Lurker Manfred - Leksykon bóstw i demonów - Dom Wydawniczy Bellona - Warszawa 1999
  • Lurker Manfred - Słownik obrazów i symboli biblijnych - Pallottinum - Poznań 1989 
  • Matthews, John i Caitlin - Mitologia Wysp Brytyjskich - Dom Wydawniczy Rebis - Poznań 1997
  • Mudrooroo - Mitologia Aborygenów - Dom Wydawniczy Rebis - Poznań 1997
  • Polewska Aleksandra - Wielkie relikwie chrześcijaństwa - Rafael - Kraków 2012
  • Poliajnos - Podstępy wojenne - Prószyński i S-ka - Warszawa 2003
  • Praca zbiorowa - Słownik, kultura biblijna - Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne - 1997
  • Praca zbiorowa - Wielkie kultury świata, wikingowie - Świat Książki, Diogenes - 1998
  • Sala Bartłomiej Grzegorz, Vargas Witold, Zych Paweł - Księga smoków polskich - Bosz - Olszanica 2015
  • Sapkowski Andrzej - Rękopis znaleziony w smoczej jaskini - Supernowa - Warszawa 2001
  • Seibert Jutta - Leksykon sztuki chrześcijańskiej - Jedność - Kielce 2007
  • Smykowska Elżbieta - Ikona, mały słownik - Verbinum - Warszawa 2008
  • Takagi Takeshi - Rycerze i samuraje - Diamond Books - Bydgoszcz 2004
  • Tubielewicz J. - Słownik, kultura Japonii - Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne - Warszawa 1996
  • Tubielewicz J. - Mitologia Japonii - Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe - 1986
  • Verstappen Stefan H. - Trzydzieści sześć strategii starożytnych Chin - Helion - 2014
  • Walters Derek - Mitologia Chin - Dom Wydawniczy Rebis - Poznań 1996

poniedziałek, 20 października 2014

czekan

CZEKAN - (staropol. czakan, czekan z węg. csokany i tur. czakmak), obuchowa broń wojskowa i cywilna pochodząca z Persji i Turcji, rodzaj toporka bojowego o długim i oraz cienkim żeleźcu-dziobie oraz młotku zakończonym czasami półkolistą gałką, osadzonym na drewnianym stylisku długości 80-100 cm; długość styliska umożliwiała  posługiwanie się cz. jak laską (tym bardziej że jego koniec był na ogół okuty i zaopatrzony w kolec); żeleźce cz. dekorowano ornamentami nabijanymi szlachetnym metalem, wycinanymi bądź trawionymi. Na Węgrzech i w Polsce cz. był używany jako broń jazdy od XVI do XVIII w.; ze względu na swą dużą funkcjonalność (gdyż można było razić jego ostrzem, obuchem, płazem oraz trzonkiem) ułożono o nim powiedzenie: "U czekana obuch na złodzieja, blat na nieprzyjaciela, toporzysko na chłopa". Zygmunt Gloger w "Encyklopedii staropolskiej" podaje m.in.: "Książe Adam Czartoryski, jenerał ziem podolskich, w notatkach swoich, udzielonych Lindemu, pisze: >>Czekan, albo nadziak, różni się tym od obucha, że koniec od młotka idący jest zakrzywiony w obuchu, w czekanie na wprost idzie<<". Cz. w Polsce był uważany za broń niebezpieczną i nierycerską, stąd objąto go zakazem używania jako broni cywilnej na mocy konstytucji 1578 i 1601 r. oraz postanowień sejmu z 1620 r., na mocy którego uchwalono prawa: "Zabronienie czekanów. Objaśniając dawne prawa i statuta około bezpieczeństwa i pokoju pospolitego czynione, a przychylając się do konstytucji 1578 et 1601 i do inszych o zabronieniu niezwykłych broni i oręża postanowionych, bacząc, że co dalej większa swawola w ludziach rośnie, ani miejsce poświęcone, ani na żadną zwierzchność oglądając się: przeto, aby się złym zamysłom zabieżało, postanawiamy omnium Ordinum unanini consensu accedente, aby żaden cujuacunque contidionis nie ważył się odtąd zażywać albo nosić czekanów in loco publice pod winą dwóch set grzywien... Wszakże na wojnie przeciwko nieprzyjacielowi koronnemu zażywanie czekanów i inszych broni zachowujemy". Nazwa cz. jak i sama forma broni przybyła do Polski z Węgier.

Kwaśniewicz Włodzimierz - Leksykon broni białej i miotającej - Bellona - Warszawa 2003 - s. 53

piątek, 19 września 2014

encyklopedia broni, 7000 lat historii uzbrojenia


autor: praca zbiorowa
tytuł: Encyklopedia broni, 7000 lat historii uzbrojenia
tytuł oryginału: Weapons: An International Encyclopedia From 5000 B.C. to 2000 A.D.
tłumaczenie: Bańbor Jan, Nowakowski Tomasz
język: polski
wydawca: Penta
kod: ISBN 83-85440-32-1
numer wydania: I
miejsce wydania: Warszawa
rok wydania: 1995
liczba stron: 336
format okładki: 28,5 x 22 cm
rodzaj okładki: twarda
rodzaj papieru: dobrej jakości papier
rodzaj łączenia: szyte
moja ocena sposobu wydania: 5/5
moja ocena treści: 5/5

opis:

Co to jest nóż chajberski, rapier czy franziska? Czym różni się katapulta od blidy, karabin Nordenfelta od kartaczownicy Gatlinga, pocisk przeciwpancerny kumulujący od pocisku przeciwpancernego burzącego? Jak funkcjonuje zamek kołowo-krzosowy, torpeda czy pancerzownica?

To jedyne w swoim rodzaju uniwersalne dzieło przedstawia rozwój całej broni na przestrzeni 7000 lat - od drewnianej maczugi z epoki kamienia do nowoczesnego bombowca Stealth. Książka zawiera 2500 ilustracji, szkiców i przekrojów obrazujących na ponad 330 stronach budowę, sposób funkcjonowania i obsługę opisanych broni. Rzadkie egzemplarze afrykańskiej i indiańskiej broni białej nie zawodzą w działaniu tak samo, jak układy sterowania nowoczesnych rakiet.

Przejrzysty podział, niezwykle przystępny tekst i mnóstwo faktów czynią z encyklopedii niezastąpione kompedium wiedzy nie tylko dla specjalistów, zbieraczy czy miłośników bronioznawstwa, ale również jedyne podręczne źródło wiedzy dla Czytelników, interesujących się wojskową techniką i historią.
(tekst z okładki)

Po raz pierwszy zetknąłem się z tą publikacją w języku oryginalnym to znaczy angielskim. Po paru latach poszukiwań na stronach aukcyjnych udało mi się znaleźć polskojęzyczne wydanie. Obecnie kiedy piszę te słowa stwierdzam, że jest to najlepiej zilustrowana encyklopedia na jaką natrafiłem. Plusem publikacji jest fakt, że Czytelnik nie znający się na bronioznawstwie może odnaleźć na podstawie zawartych ilustracji konktetną broń i ją poznać, również od strony przyporządkowanego opisu. Ułatwiają to również różnorodne indeksy na końcu pracy. Encyklopedia niestety nie uwzględnia uzbrojenia ochronnego ale trudno uważać to za minus ponieważ redaktorzy mieli to w założeniach celowych książki.

zdjęcia wnętrza książki:







spis treści:

Rozdział pierwszy

12 Broń Biała Ręczna
14 Maczugi
15 Maczugi proste
16 Maczugi złożone
17 Maczugi z ruchomymi głowicami
18 Maczugi metalowe
19 Berła
20 Nadziaki i młoty rycerskie
22 Siekiery i topory
26 Sztylety, noże, puginały
27 Sztylety niemetalowe
28 Sztylety w różnych rejonach świata
31 Sztylety europejskie
34 Miecze
36 Miecze i szable Afryki i Bliskiego Wschodu
38 Szable i miecze Półwyspu Indyjskiego
40 Miecze i szable Dalekiego Wschodu
41 Miecze japońskie
44 Miecze europejskie epoki brązu i wczesnej epoki żelaza
46 Miecze średniowiecznej Europy
48 Miecze renesansowe i późniejsze
50 Rapiery i szpady
51 Przepisowa broń biała w różnych armiach
56 Broń drzewcowa
64 Bagnety
66 Bagnety szpuntowe
67 Bagnety stałe
68 Bagnety tulejowe
70 Bagnety nożowe
72 Varia

Rozdział drugi

74 Pociski Miotane Ręcznie
76 Wsparcie rzutu
77 Proce
78 Maczugi miotane
79 Bumerangi
80 Topory i żeleźce
82 Oszczepy
84 Granaty ręczne

Rozdział trzeci

92 Indywidualna Broń Miotająca
94 Łuki
96 Łuki proste
98 Łuki laminowane i dwuwarstwowe
99 Łuki kompozytowe
100 Strzały
102 Kusze
106 Dmuchawki
107 Wiatrówki
108 Indywidualna broń strzelecka
110 Nauka strzelania z ręcznej broni palnej
111 Chronologia rozwoju ręcznej broni palnej
112 Amunicja małokalibrowa
114 Strzelecka broń odprzodowa
116 Długa broń palna odprzodowa
122 Pistolety odprzodowe
124 Pistolety jednostrzałowe odprzodowe
126 Pistolety odprzodowe wielostrzałowe
128 Rewolwery odprzodowe
130 Broń palna odtylcowa
132 Jednostrzałowa broń odtylcowa
134 Odtylcowa broń wielolufowa
136 Powtarzalne karabiny odtylcowe
142 Rewolwery odtylcowe
146 Pistolety samopowtarzalne
148 Pistolety maszynowe
150 Karabiny samopowtarzalne, karabinki automatyczne
154 Granatniki ręczne, granaty nasadkowe
156 Ręczna broń bezodrzutowa

Rozdział czwarty

158 Działa
160 Mechaniczne machiny miotające
161 Machiny neurobalistyczne wykorzystujące siłę sprężyny
162 Machiny neurobalistyczne - torsyjne
163 Machiny barobalistyczne
164 Działa prochowe
166 Działa odtylcowe
168 Działa pierścieniowe z kutego żelaza
169 Działa odprzodowe odlewane
170 Gładkolufowe działa polowe
172 Gładkolufowe działa forteczne
173 Gładkolufowe działa okrętowe
174 Działa gładkolufowe w XIX wieku
175 Działa odprzodowe z lufami gwintowanymi
176 Nowoczesne moździerze
178 Działą odtylcowe
180 Amunicja do dział odtylcowych
182 Działa polowe
184 Działa polowe odtylcowe
188 Działa oblężnicze i kolejowe
190 Działa górskie
191 Artyleria nadbrzeżna i forteczna
192 Działka automatyczne
194 Armaty przeciwlotnicze
196 Armaty pokładowe pojazdów opancerzonych
198 Armaty przeciwpancerne
200 Działa bezodrzutowe
202 Odtylcowe działa okrętowe
206 Karabiny maszynowe
207 Poprzednicy karabinów maszynowych
208 Amunicja do karabinów maszynowych
209 Rozwój karabinów maszynowych
210 Systemu karabinów maszynowych
212 Ręczne karabiny maszynowe (rkm)
214 Ciężkie i wielokalibrowe karabiny maszynowe
216 Uniwersalne karabiny maszynowe
218 Broń pokładowa

Rozdział piąty

220 Bronie Pozycyjne
222 Zapory fortyfikacyjne
224 Pułapki proste i zmechanizowane
226 Pułapki wybuchowe
227 Pozycyjne miotacze pocisków
228 Materiały wybuchowe
230 Miny lądowe
232 Miny morskie

Rozdział szósty

234 Bomby i Pociski z Własnym Napędem
236 Bomby lotnicze
239 Bomby głębinowe
240 Pociski z własnym napędem
241 Rodzaje napędów
242 Torpedy
243 Napędy odrzutowe
244 Rakiety z silnikiem na paliwo stałe
246 Rakiety z silnikiem na paliwo ciekłe
248 Sposoby startu
249 Główne zaspoły rakiet
250 Systemy kierowania
252 Rakiety w okresie II wojny światowej
254 Przeciwpancerne pociski rakietowe
256 Pociski rakietowe przeciwlotnicze
258 Lotnicze taktyczne pociski rakietowe
260 Morskie taktyczne pociski rakietowe
262 Strategiczne i taktyczne nuklearne pociski rakietowe

Rozdział siódmy

264 Broń Chemiczna, Biologiczna i Jądrowa
266 Broń zapalająca
268 Broń chemiczna
270 Broń jądrowa
272 Skutki wybuchu jądrowego
274 Użycie broni jądrowej
276 Systemy antyrakietowe
277 Broń biologiczna

Rozdział ósmy

278 Bronie Inteligentne
280 Nowe technologie
282 Bronie policyjne
284 Bronie piechoty
286 Systemy artyleryjskie
288 Bronie przeciwpancerne
290 Uzbrojenie śmigłowców i samoloty bezzałogowe
292 Lotnicze pociski rakietowe i bomby kasetowe
294 Współczesne systemy broni morskich

296 Indeks Geograficzny i Historyczny
297 Australia, Nowa Zelandia i Oceania
298 Azja Południowo-Wschodnia, Chiny, Birma, Assam
299 Japonia
300 Indie i Iran
301 Afryka, Ameryka Północna i południowa
302 Paleolit i neolit w Europie
302 Starożytny Bliski Wschód
303 Starożytna Grecja i Rzym
304 Średniowieczna Europa
305 Europa w XVI wieku
306 Europa w XVII wieku
307 Europa i Ameryka Północna w XVIII wieku
308 Francuskie wojny rewolucyjne 1789-1815
309 Lata 1816-1860
310 Wojna secesyjna
311 Lata 1866-1913
312 I wojna światowa
314 II wojna światowa
316 Świat współczesny

318 Słowniczek Nazwisk i Nazw

325 Podziękowania
326 Bibliografia
328 Skorowidz rzeczowy

środa, 13 sierpnia 2014

bian gan

Bicz-kij (bicz twardy) (Bian Gan) (rys. 3-40). Bicz kij był po prostu prętem długości szabli lub miecza. Jego średnica mogła być różna na końcach. Broń ta należy do najstarszych, ponieważ do jej wykonania potrzeba tylko kawałka kija. W walce tą bronią łączy się techniki twardego bicza i laski, a także niektóre techniki miecza oraz szabli.


Yang, Jwing-Ming - Biała broń chińska - Bellona - Warszawa 2010 - s. 85

sobota, 2 sierpnia 2014

gupti

GUPTI. Indyjski miecz laska. Jest bardzo podobny do tych, które stosowano w Europie, ale głownie są krótsze i szersze. Gupti było dość powszechne w północnych i środkowych Indiach. Głownie były czasem europejskie; często wkręca się je przy rękojeściach w pochwy, co powodowało prawie bezużyteczność jako broń, zajmowało wiele czasu aby je wydobyć. Pochwy były czasem z żelaza. (Egerton 516, 517, 641, 642). 


Ilustarcja. 336. Gupti.
1. Rękojeść i pochwa z żelaza inkrustowanego złotem we wzory. Obosieczna głownia długości 12.375 cala. Rękojeść wkręcana do pochwy.
2. Drzewce z malowanego drewna. Rękojeść z kościanym uchwytem i z czarnego rogu na górze. Głownia europejskiego rapiera z siedemnastego wieku długości 41.5 cala.
3. Żelazna rękojeść z kwiatowym wzorem inkrustowanym srebrem i złotem. Obosieczna indyjska głownia długości 28.75 cala. Pochwa pokryta ciemnozieloną skórą, okuta srebrną nasadką na końcu.

Stone George Cameron - A glossary of the construction, decoration and use of arms and armor in all countries and in all times - Dover Publications - USA 1999 - s. 270

Tłumaczenie z języka angielskiego Krzysztof Bełzowski.

wtorek, 22 lipca 2014

stick fighting, techniques of self-defense


autor: Hatsumi Masaaki, Chambers Quintin
tytuł: Stick fighting, techniques of self-defense
tytuł oryginału: brak
tłumaczenie: brak
język: angielski
wydawca: Kodansha International
kod: ISBN-13: 978-0-87011-475-5, ISBN-10: 0-87011-457-1, ISBN 4-7700-0963-1 (w Japonii)
numer wydania: brak
miejsce wydania: Tokyo, New York, London
rok wydania: pierwsza edycja w 1971 roku
liczba stron: 148
format okładki: 21 x 15 cm
rodzaj okładki: miękka
rodzaj papieru: dobrej jakości papier
rodzaj łączenia: klejone
moja ocena sposobu wydania: 5/5
moja ocena treści: 5/5

opis:

Książkę tą stanowi wybrany i opisany zbiór technik samoobrony przy użyciu kija o długości 90 cm o nazwie hanbō, pochodzących z japońskiej szkoły Kukishin Ryū. Piszę tutaj dlatego o tej publikacji ponieważ techniki walki hanbō można stosować również przy użyciu laski jak i parasola o podobnej wielkości. Książkę napisano w łatwo przyswajalnym języku angielskim, przejrzyście bez nadmiaru słów. Publikacje wypełnia blisko 300 czarno-białych fotografii i kilka rysunków (sposoby poruszania się). Zdjęcia przedstawiają również detale technik tam gdzie jest to potrzebne. Na stronie 20 owej książki źle podpisano fotografie, która przedstawia karakurijitte (wg Serge'a Mol'a). Na końcu zamieszczono mały słownik trudniejszych japońskich terminów użytych w publikacji.

zdjęcia wnętrza książki:







spis treści:

Introduction 8
Fundamentals 11
SECTION 1 Basic Movements 13
SECTION 2 Techniques against Fist Attacks 31
Technique 1 Tsuke iri 32
Technique 2 Koshi ori 34
Technique 3 Ganseki otoshi 36
Variation 1 Ganseki otoshi makikomi 38
Variation 2 Ganseki otoshi garami 40
Technique 4 Oni kudaki 42
Variation 1 44
Variation 2 45
Variation 3 46
Technique 5 Gyaku ude garami 48
Technique 6 Kyōkotsu kudaki 50
Technique 7 Ryō-ashi dori 52
Technique 8 Kochō dori 54
Technique 9 Eda koppō 56
Technique 10 Kata-te nage omote 58
Technique 11 Kata-te nage ura 60
SECTION 3 Techniques against Foot Attacks 61
Technique 12 Ashi kujiki 63
Variation 1 64
Technique 13 Ashi ori 65
Technique 14 Ashi garami 66
Technique 15 Ashi dori 67
Technique 16 Ashi gatame 68
SECTION 4 Techniques against Wrist Holding 71
Technique 17 Ude garami 72
Variation 1 Ude garami omote 74
Technique 18 Kasumi uchi 74
Technique 19 Kyojitsu 76
Technique 20 Ude gaeschi 78
Technique 21 Take ori 80
Technique 22 Ryō-te dori 82
Technique 23 Hon-gyaku jime 84
Technique 24 Kata-te jime 86
Technique 25 Ude kujiki 88
Technique 26 Katame kujiki 89
Technique 27 Tsure dori 90
Technique 28 Ude gatame gyaku zeoi 92
Technique 29 Ryūfū 94
Technique 30 Shibari koshi ori 96
Technique 31 Kote gaeschi 96
SECTION 5 Techniques against Sleeve and Lapel Holding 99
Technique 32 Hiki otoshi 100
Technique 33 Tsuki otoshi 102
Technique 34 Yoko kujiki 103
Technique 35 Hiki taoshi 104
Technique 36 Uko arashi 105
Technique 37 Nage kaeshi 106
Technique 38 Dō gaeshi 108
Technique 39 Gyaku zeoi 110
Technique 40 Uchi taoshi 112
Technique 41 Ryō-te garami dori 114
Technique 42 Kataginu 116
Technique 43 Ganseki dome 118
SECTION 6 Techniques against Seizure from Behind 121
Technique 44 Ushiro dori tsuke iri 122
Technique 45 Benkei dori 124
Technique 46 Taiboku taoshi 128
Technique 47 Tawara taoshi 130
SECTION 7 Techniques against Stick Holding 131
Technique 48 Bō gaeshi 132
Technique 49 Kokū 133
Technique 50 Awase nage 134
Variation 1 135
Variation 2 135
Technique 51 Tomoe gaeshi, ashi dori osae 136
SECTION 8 Immobilizations 139
Immobilization 1 Jō-wan ori 140
Immobilization 2 Hiji ori 140
Immobilization 3 Zen-wan ori 140
Immobilization 4 Sokkotsu ori 141
Immobilization 5 Ryō-te ori 141
Immobilization 6 Ō-gyaku 142
Immobilization 7 Shintō 143
Glossary 154

poniedziałek, 30 czerwca 2014

miecz należący do Lü Dongbin'a

Lü Dongbin był wprawnym szermierzem. Podanie głosi, że Ognisty Smok ofiarował mu magiczny miecz, który mógł uczynić niewidzialnym swego właściciela. Uczył się wszystkiego od Zhongli, a po zwycięskim przejściu próby kuszeń podróżował po kraju, czyniąc dobro i uśmiercając złe smoki. 


Lü Dongbin

Lü Dongbin jest przedstawiany z mieczem i czasami z packą na muchy, ozdobioną chwastem z końskiego włosia - symbolem umiejętności latania w powietrzu. Wotywne obrazy, na których trzyma dziecko płci męskiej, mają zapewnić rodzinie potomków, wśród których znajdą się uczeni i przedstawiciele klasy urzędniczej. 

Lü Dongbin otrzymał tytuł Czystej Aktywnej Zasady. Jego symbolem jest miecz. Reprezentuje uczonych. 

Walters Derek - Mitologia Chin - Dom Wydawniczy Rebis - Poznań 1996 - s. 133

piątek, 30 maja 2014

la canne

La canne : (franc.) 1. trzcinka, laska, laska spacerowa. 2. francuski system walki sportowej i w samoobronie. Główne zasługi przypisuje się postaci Pierre'a Vigny (ryc. 67), który w XIX wieku spróbował skodyfikować zasady użycia laski bambusowej. Francuska droga do sztuki walki laską wiodła prawdopodobnie od broni używanych do fechtunku. Wraz z zakazem publicznego noszenia tej broni pojawiła się w pierwszej połowie XIX wieku epoka długich ostrzy ukrytych w laskach spacerowych, a wreszcie samych lasek. Francuska specyfika opiera się na użyciu laski lekkiej a bardzo szybkiej, kierowanej precyzyjnie ruchami nadgarstka. Długość 95 cm, średnica u podstawy ok. 2 cm, w szczycie 1 cm. Chętnie używa się drewna kasztanowca. Laski obciążone na końcu wkładem stalowym lub ołowianym są już typową ukrytą bronią i nie należą do stylu La canne. W wersji sportowej dopuszczalne są tylko "cięcia" na głowę, tułów, podudzia i uda, zabronione pchnięcia i ataki na ręce, a walczący używają sprzętu ochronnego. W samoobronie dopuszcza się wszystkie techniki, łącznie z precyzyjnymi pchnięciami i zahaczeniami, używa się też mocniejszych lasek. Wymagana jest bardzo dobra sprawność ogólna, albowiem i w obronie, i w ataku stosowane są głębokie uniki, wyskoki, akrobatyczne wychylenia. Duże znaczenie ma szybka i zwodnicza praca nóg. Techniki rąk wydają się być mniej istotnym dodatkiem! Na świecie jest wielu producentów doskonałych lasek spacerowych, jawnie lub dyskretnie przystosowanych też do walki w samoobronie.

Miłkowski Jerzy - Encyklopedia sztuk walki - Algo - Toruń 2008 - s. 176

sobota, 3 maja 2014

shillelagh

shillelagh : (czyt. szilejli) tradycyjna irlandzka laska, zwykle wykonana z drewna dębowego albo czarnego głogu (blackthorn) w taki sposób, że grubsza gałąź stanowi laskę, a fragment kolejnego odgałęzienia - pogrubioną rękojeść. Współcześnie rękojeść jest często frezowana na kształt lekko zagiętej, pogrubionej fajki. Nazwa pochodzi od sławnych lasów dębowych Shillelagh w pobliżu Arklow w hrabstwie Wicklow (niemal całkowicie zniszczonych, wyeksploatowanych przez Anglików okupujących Irlandię). Końcówka dotykająca gruntu była zaopatrywana w stalowy (czasem srebrny) pierścień, dla większej trwałości. Aby zapobiec pękaniu, surową laskę wielokrotnie smarowano masłem i wieszano w kominku, przez co przyjmowała lśniącą, czarną barwę. Shillelagh były używane w walce wręcz, ale nie przez wymachiwanie jak maczugą, lecz przez szybkie ruchy nadgarstka i precyzyjne pchnięcia. W tradycji irlandzkiej zezwolenie na noszenie laski było często symbolem zaakceptowanej dorosłości. Troid de bata było festynowo-sportową walką dwoma laskami, przy czym laska trzymana w lewej ręce mogła służyć tylko za tarczę.

Miłkowski Jerzy - Encyklopedia sztuk walki - Algo - Toruń 2008 - s. 265

czwartek, 17 kwietnia 2014

średniowieczne hełmy garnczkowe na ziemiach polskich na tle zachodnioeuropejskim


autor: Pierzak Jacek
tytuł: Średniowieczne hełmy garnczkowe na ziemiach polskich na tle zachodnioeuropejskim
tytuł oryginału: brak
tłumaczenie: brak
język: polski
wydawca: Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu
kod: ISSN 0068-46-35
numer wydania: brak
miejsce wydania: Bytom
rok wydania: 2005
liczba stron: 388
format okładki: 24 x 17 cm
rodzaj okładki: miękka z obwolutą
rodzaj papieru: dobrej jakości papier i papier kredowy
rodzaj łączenia: klejone
moja ocena sposobu wydania: 4/5
moja ocena treści: 5/5

opis:

Broń z okresu średniowiecza stanowi bardzo ważny, a zarazem niezmiernie interesujący problem badawczy. Na temat broni średniowiecznej powstało w Europie szereg monumentalnych prac i wydawać by się mogło, iż w tym zakresie nie można już wnieść niczego nowego. A jednak jest pewien element uzbrojenia ochronnego z tegoż okresu, który nie doczekał się samodzielnego opracowania, zarówno w literaturze zachodnioeuropejskiej, jak i w polskiej. Chodzi tu o bardzo charakterystyczny hełm, który od kształtu zbliżonego do garnczka nazwany został hełmem garnczkowym. Zapisał się on w historii uzbrojenia jako pierwszy średniowieczny europejski hełm zamknięty. Hełm ten pojawił się w uzbrojenia ochronnym rycerstwa na terenie Europy Zachodniej pod koniec XII stulecia i w odróżnieniu od hełmów otwartych chronił głowę wraz z całą twarzą poprzez swą masywną, kompaktową budowę. Pełna ochrona twarzy miała szczególne znaczenie, bowiem w stosowanym wówczas sposobie walki, opartym przede wszystkim na starciu zwartego szeregu ciężkozbrojnej konnicy z nacierającym w analogiczny sposób wrogiem, zadawano ciosy nieprzyjacielowi wychodzące spod ramienia kopią rycerską, która wykształciła się w XII stuleciu.

zdjęcia wnętrza książki:







spis treści:

I. Wstęp 5

II. Stan badań nad hełmami garnczkowymi w Polsce na tle europejskim 15

III. Źródła do dziejów hełmu garnczkowego 38
   1. Hełmy garnczkowe 39
   2. Pieczęcie 53
   3. Monety 57
   4. Oznaki kommemoratywne 85
   5. Rzeźba 85
      A. Rzeźba figuralna 85
      B. Płaskorzeźba 95
   6. Miniatury 113
   7. Malarstwo ścienne 153
   8. Witraże 154
   9. Rzemiosło artystyczne 156
   10. Średniowieczne zabawki w kształcie hełmu 158
   11. Ceramika budowlana 158
   12. Źródła pisane 162
   Podsumowanie 164

IV. Geneza hełmu garnczkowego na ziemiach polskich na tle europejskim 166

V. Rozwój hełmu garnczkowego w Europie Zachodniej i Środkowej ze szczególnym uwzględnieniem ziem polskich 178

VI. Typologia hełmów garnczkowych na ziemiach polskich 196

VII. Klejnot na hełmie garnczkowym jako element identyfikacji rycerza w XIII i XIV stuleciu na ziemiach polskich 225

VIII. Labry na hełmach garnczkowych 248

IX. Współwystępowanie hełmu garnczkowego z innymi elementami uzbrojenia ochronnego i zaczepnego na ziemiach polskich na tle zachodnioeuropejskim 254

X. Zakończenie 270

XI. Katalog 271

XII. Spis ilustracji 354

XIII. Bibliografia 372

Summary 380
Zusammenfassung 383

poniedziałek, 14 kwietnia 2014

ciupaga

Ciupaga (zwana też: rombanica, wałaszka – Karpaty Zachodnie, toporec – Karpaty Wschodnie) był to rodzaj małej siekierki osadzonej na długiej rękojeści z drewna. Ostrze było kowalskiej roboty, niekiedy zdobione stemplowaniem i, co rzadko, napisem. Rękojeść ciupagi wykonywano najczęściej z jałowca lub buka. Ciupaga służyła jako siekiera, laska, w wyższych górach jako czekan i, oczywiście, jako broń. Używali jej wszyscy mieszkańcy Karpat, nie tylko zbójnicy.

Janicka-Krzywda Urszula - Niespokojne Karpaty, czyli rzecz o zbójnictwie - Wydawnictwo PTTK "Kraj" - Warszawa 1986 - s. 43

podanie o ciupadze

Jak Szymon odniósł ciupagę na cmentarz.

Szymon Kaspruś z Zakopanego był grabarzem. Kopał groby na Pęksowym Brzysku. Swego czasu przydarzyła mu się niezwykła historia, choć już niejedno widział i przeżył. Swego czasu kopali grób z Wojtkiem spod Lasa, kopali całą noc, gdyż rano mieli murować grobowiec. W czasie kopania natrafili na dwa stare groby. W jednym znaleźli gruby warkocz. Należał on do młodej góralki:
- Trzeba go ziemią przysypać - powiedział Szymon do Wojtka.
W czasie dalszego kopania natrafili na kolejny grób, tym razem znaleźli w nim ozdobną ciupagę. To będzie zbójnicka, pomyślał Szymon, którego ojciec był w zbójnickiej kompanii i niejedną ciupagę widział.
- Przysypać ją? - zapytał Wojtek.
- Nie trzeba, za chwilę sam to zrobię - odrzekł Szymon.
Jednak Szymon nie miał zamiaru jej z powrotem złożyć do grobu. Przykrył ją swoim odzieniem, a po skończonej robocie zabrał do chałupy. Szymon ją wyczyścił i powiesił na ścianie.
- Skąd masz taką ciupagę? - zapytała jego baba.
- Znalazłem pod lasem jak szedłem do chałupy, skłamał gazda.
Gdy wieczorem gazda położył się spać, marzył tylko, by szybko zasnąć. Był bardzo zmęczony pracą przy kopaniu i murowaniu grobowca. Szymon ledwo zasnął ale zaraz się obudził, ciupaga waliła po ścianie i drzwiach. Gazda wstał, zapalił lampę naftową. W izbie cisza, ciupaga wisi na ścianie. Wyszedł przed chałupę, tez spokój, owczarek spał na progu, na widok gazdy tylko pomachał ogonem.
Gazda wrócił do izby i położył się spać. Pomyślał, że coś mu się śniło.
Po chwili gazda usnął i znów się obudził - ciupaga jeszcze bardziej waliła w drzwi i ścianę. Gazda zerwał się na równe nogi, obudził babę i pyta:
- Słyszałaś jakieś tłuczenie po drzwiach i ścianie?
- Nie słyszałam, nie marudź, śpij.
Gazda wyszedł przed dom, wszędzie cisza, pies spał na progu. Wrócił do izby i usiłował usnąć. Ale już do samego rana spania nie było, co tylko się położył, ciupaga uderzała w drzwi i ścianę. Baby już nie budził. Postanowił przyznać się babie i opowiedzieć całą prawdę o przyniesionej ciupadze. Kolejnej nocy Szymon tez nie spał, ciupaga nie pozwalała nawet oka zmrużyć.
Szymon wraz z babą poszli po poradę do starego Jarząbka na Żywczańskie, który w młodości zbójował. Szymon opowiedział mu historię o ciupadze i o niespokojnych nocach w chałupie.
- Widzisz - odrzekł stary Jarząbek, ta ciupaga należy do zbójnika i musi spoczywać z nim w jego grobie. Jeśli jej nie odniesiesz na cmentarz, to spokoju nie zaznasz. Pamiętaj, że ciupagę musisz złożyć w grobie przed północą.
Szymon posłuchał rady starego Jarząbka. Wieczorem poszedł na cmentarz, wykopał grób, a przed północą złożył ciupagę do grobu. Szymon wrócił szybko do chałupy, jego baba czekała na niego. Poszli spać. W chałupie było spokojnie.

Kałamacki Stanisław (opracowanie) - Legendy spod Giewontu - Stanmar - 1998

poniedziałek, 24 marca 2014

woomera

woomera - miotacz oszczepu, czyli przyrząd nadający wyrzucanemu zeń oszczepowi większy rozpęd, powodujący jego dłuższy lot i większą siłę uderzenia.


Malowidło aborygeńskie przedstawiające szamana (Maban) trzymającego w ręce po lewej stronie ilustracji miotacz oszczepu z usadowionym w nim oszczepem.

Mudrooroo - Mitologia Aborygenów - Dom Wydawniczy Rebis - Poznań 1997 - s. 232

Nietoperzom, zwanym przez Aborygenów latającymi lisami (a w Polsce znane też jako rudawki lub kalongi) przypisuje się wynalezienie miotacza oszczepu, urządzenia, którego kształt przypomina nietoperzą stopę ze szponami, którymi trzyma się gałęzi, wisząc do góry nogami.


Woomera - australijski miotacz oszczepu, tutaj nie załadowany.

Mudrooroo - Mitologia Aborygenów - Dom Wydawniczy Rebis - Poznań 1997 - s. 141

Dawno, dawno temu pewien mężczyzna zwany Gunya płynął (po Morzu Koralowym) czółnem wraz ze swymi dwiema żonami. Zatrzymali na chwilę czółno, by złowić kilka ryb, i schwytali taką, która była tabu. W tej samej chwili wody morza podniosły się, a fale runęły na czółno. Gunya miał magiczną woomerę (wyrzutnię oszczepów, zwiększającą siłę wyrzutu), zwaną Balur. Balur ostrzegła ich przed zbliżającymi się falami, a Gunya ustawił cudowną broń na dziobie czółna i za pomocą jej czarów zdołał uspokoić wściekle atakujące fale na tyle, że całej trójce udało się dopłynąć do brzegu. Uciekli w góry, lecz fale morza ścigały ich dalej. Gdy dotarli już na sam szczyt góry i nie mogli już dalej uciekać, Gunya kazał żonom rozpalić ognisko i rozgrzać w nim do czerwoności kilka wielkich głazów leżących opodal. Rozpalone głazy stoczyli następnie w otchłań ścigających ich fal. Morze zatrzymało się, ale wody nie ustąpiły. Wciąż otaczały i po dziś dzień otaczają górę, na której schronił się Gunya.

Mudrooroo - Mitologia Aborygenów - Dom Wydawniczy Rebis - Poznań 1997 - s. 227

piątek, 7 lutego 2014

traktat szermierczy o sztuce walki polską szablą husarską, podstawy


autor: Sawicki Zbigniew
tytuł: Traktat szermierczy o sztuce walki polską szablą husarską, podstawy
tytuł oryginału: brak
tłumaczenie: brak
język: polski
wydawca: Signum Polonicum
kod: ISBN 83-907758-1-6
numer wydania: I
miejsce wydania: Zawiercie
rok wydania: 2004
liczba stron: 248
format okładki: 22 x 16,5 cm
rodzaj okładki: miękka
rodzaj papieru: dobrej jakości papier
rodzaj łączenia: klejone
moja ocena: 5/5

opis:

Książka ta stanowi pierwszą tak obszerną pozycję wydawniczą omawiającą wiedzę o polskiej sztuce walki szablą husarską. Właściwie jest to traktat szermierczy czerpiący ze źródeł pisanych. Cieszy fakt posiadania przez Polaków własnej sztuki walki. Publikacja ta została napisana w przejrzystym stylu, którą to wypełniają liczne linearne rysunki przedstawiające nazewnictwo szabli husarskiej jak i metod posługiwania się nią. Szkoda że książkę wydano w tej formie, mianowicie zastosowano łączenie klejone, przez co publikacja ta rozpada się po dłuższym przeglądaniu. Mam nadzieje że w przyszłości autor znajdzie finanse na kolejne wydanie tej książki z łączeniem szytym. Z drugiej strony to tańsze wydanie może trafić do szerszego grona czytelników.

zdjęcia wnętrza książki:







spis treści:

Wstęp 7
Od autora 11
Szabla na ziemiach polskich (historia w zarysie) 13
Podstawowe typy szabel bojowych 22
Narodziny polskiej szabli husarskiej 27
Wprowadzenie do sztuki walki polską szablą bojową 34
Polska sztuka walki szablą husarską 52
Podstawowy zakres wiedzy o sztuce walki polską szablą husarską (teoria i techniki) 57
Szkoła walki pieszej polską szablą husarską 58
Czym jest szermierstwo? 60
42 podstawowe zasady szermiercze 64
Opis i podstawowe parametry szabli 66
Nazewnictwo i części składowe polskiej szabli bojowej 68
Sposób zamocowania szabli do pasa i ułożenia pochwy przy boku 75
Właściwy dobór szabli i zasady tu obowiązujące 79
Waga głowni - czym jest? Jakim podlega prawidłom i jaki to ma wpływ na dobór właściwej szabli 84
Trzymanie polskiej szabli husarskiej 88
Ułożenie postawy i zasady tu obowiązujące 93
Postawa wyjściowa 98
Przywitanie - pozdrowienie - pożegnanie 100
Ceremonia wzajemnego przywitania - pożegnania z przeciwnikiem do złożenia w walce 102
Postawy walki. Jakie są i prawidła w nich obowiązujące 106
Postawa wstępna 106
Postawa czelna 108
Postawa godząca 112
Postawa rażąca 115
Postawa odporna 118
Postawa odwodna 120
Podstawowe parametry postawy odwodnej 122
Podsumowanie postaw walki 124
Poruszanie się w postawach walki 127
Młyńce 137
Cięcia i ich prawidła 142
Cięcia głębokie 145
Zasłony (parady) pojedyncze 154
Przegląd poszczególnych zasłon (parad) 157
Praktyczne demonstrowanie zasłon i cięć 169
Odległość w walce (menzura) 175
Balansowanie 178
Cięcia płytkie 180
Pchnięcia 186
Cięcia krzyżowe 191
Cięcia krzyżowe - dolne 201
I kombinacja zasłon i cięć 210
Walka wręcz, czyli zapasy z użyciem polskiej szabli husarskiej 214
Walka umowna, czyli "Potykanie się według wcześniejszych ustaleń" 230
Wolna walka, czyli "Potykanie się bez wcześniejszych ustaleń" 232
O autorze 234
Ważniejsze daty w historii naszego klubu 236